یعنی چه
عشر مرات یک ترکیب عددی عربی است که وارد زبان فارسی شده و به معنای تکرار یک عمل یا ذکر به تعداد ده بار یا ده مرتبه است. در برخی متون ادبی و مذهبی، این عبارت به مفهوم دهچندان یا ده برابر شدن نیز اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «عَشْرُ مَرّاتٍ» است که در خوانش روان فارسی معمولاً به صورت «عَشر مَرّات» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «ده بار به عربی» یا «ده مرتبه در ادعیه»، عبارت هفت حرفی «عشر مرات» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان مفهوم ده بار از عبارت Ten times و برای بیان مفهوم ده برابر یا دهچندان از واژه Tenfold استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی و یک ترکیب وصفی-عددی است که از دو جزء «عشر» (ده) و «مرات» (جمع مَرة به معنی بار و دفعه) تشکیل شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این عبارت شامل ترکیبات رایجی مانند ده بار، ده دفعه، ده مرتبه و واژه اصیلتر «ده کرت» است.
در قرآن
ترکیب عینی «عشر مرات» در متن قرآن کریم به چشم نمیخورد؛ با این حال، ریشه و اجزای آن مانند «عشر» (ده) و «مرة» (بار) بارها به طور جداگانه در آیات به کار رفتهاند. همچنین مفهوم پاداش ده برابری اعمال نیک (عشر أمثالها) در فرهنگ قرآنی کاملاً شناخته شده است.
جمعبندی و توضیح کامل عشر مرات
عبارت «عشر مرات» یک ترکیب عددی و وصفی وامگرفته از زبان عربی است که در ادبیات فارسی، متون مذهبی، احادیث و کتابهای ادعیه (مانند مفاتیحالجنان) کاربرد فراوانی دارد. این عبارت دقیقاً به معنای «ده بار» یا «ده مرتبه» است و معمولاً به عنوان دستورالعملی برای تعداد تکرار یک ذکر، دعا یا آیه بعد از نمازها و در اعمال عبادی خاص استفاده میشود.
از نظر ساختاری، این کلمه از دو بخش «عَشْر» (عدد ۱۰) و «مَرّات» (جمعِ مَرة به معنی دفعه و بار) تشکیل شده است. در فرهنگ اسلامی، عدد ده نمادی از کمال، تمامیت و پاداش کامل به شمار میرود؛ به همین دلیل تکرار ده مرتبهای اذکار، نمادی از تکمیل یک چرخهٔ معنوی و بهرهمندی از ثواب کامل محسوب میشود. در کاربردهای مجاز و ادبی نیز این اصطلاح گاهی به معنای دهچندان یا ده برابر شدن شدت یک موضوع به کار میرود.