یعنی چه
دیوکژدم مگسان در اصطلاح حشرهشناسی و زیستشناسی، نام یک تیره (خانواده) منقرضشده از حشراتِ راستهٔ «منقارسران» یا همان عقربنماها است که در دوران پیش از تاریخ (پرمین تا کرتاسه) زندگی میکردند. دلیل این نامگذاری، ساختار انتهای شکم جنس نر در این حشرات است که مانند نیش کژدم (عقرب) به سمت بالا برگشته است.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «دِیوْ کَژْ دُمْ مَگَ سان» (Dīv-kaj-dom-magasān) است که از سه بخش واژگانیِ دیو، کژدم و مگسان تشکیل میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این مدخل دقیقاً ۱۲ حرف دارد. از طراحان جدول ممکن است به عنوان اصطلاح تخصصی حشرات فسیلی پیش از تاریخ یا عقربنماهای غولآسا استفاده کنند.
به انگلیسی
در منابع علمی و بینالمللی زیستشناسی، معادل دقیق لاتین آن Dinopanorpidae است که به مگسهای عقربی فسیلی و غولآسای پیش از تاریخ اشاره دارد.
به فارسی
در زبان فارسی، اعضای کل این راسته و گروههای وابسته به آن با نامهای عمومیتر نظیر «منقارسران»، «عقربنماها»، «دمعقربیها» یا «درازبالان» شناخته میشوند و واژه حاضر یک برابرنهاد کاملاً تخصصی برای این تیره خاص است.
نماد چیست
به دلیل ماهیت کاملاً علمی و منقرضشده این تیره، نماد اسطورهای یا ادبی سنتی در فرهنگها ندارد. اما در فضای علم دیرینهشناسی، نمادی از تنوع زیستی شگفتانگیز حشرات در دورانهای زمینشناسی پرمین تا کرتاسه به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل دیوکژدم مگسان
واژه «دیوکژدم مگسان» یک اصطلاح کاملاً تخصصی، علمی و معاصر در حوزه حشرهشناسی و دیرینهشناسی زبان فارسی است. این واژه به عنوان برابرنهاد فارسی برای تیره منقرضشده علمی Dinopanorpidae وضع شده است که به حشرات غولآسای فسیلی اشاره دارد. این موجودات به راسته منقارسران تعلق دارند.
وجه تسمیه ظاهری این حشرات به دلیل شباهت انتهای شکم حشره نر به نیش عقرب است. اجزای این واژه یعنی دیو (به نشانه بزرگی یا غولآسایی)، کژدم (عقرب) و مگسان (حشرات پرنده) کاملاً بومی و ریشه در زبانهای ایران باستان دارند، هرچند ترکیب ترکیبیِ آن جدید و آزمایشگاهی است.