یعنی چه
ماه سریانی به هر یک از ماههای دوازدهگانه در گاهشماری باستانی آسوری/سریانی گفته میشود که ریشه در تمدنهای بابل و اکد دارند. این ماهها بر اساس نظام خورشیدی تنظیم شدهاند و امروزه در کشورهای حوزه شام و عراق به عنوان نام ماههای میلادی به کار میروند. نام این ماهها عبارت است از: تشرین اول، تشرین آخر، کانون اول، کانون آخر، شباط، آذار، نیسان، ایار، حزیران، تموز، آب و ایلول.
تلفظ
ترکیب وصفی «ماه سریانی» به صورت [ماهْ / سُ رْ یا نی] تلفظ میشود که واژه اول فارسی و واژه دوم منسوب به زبان و فرهنگ سریانی (آرامی) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «ماه سریانی» به عنوان کلید، پاسخ ۹ حرفی دارد. بسته به طراح جدول، ممکن است از گزینههای جایگزین مانند ماههای رومی یا ماههای مقدونی نیز استفاده شود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و بینالمللی برای اشاره به این مفاهیم تقویمی از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به فارسی
معادل مستقیم یککلمهای در فارسی اصیل ندارد، اما در متون کهن فارسی و ادبیات سنتی ایران، این ماهها را با نام «ماههای رومی» یا «گاهشماری جلالی/شمسی» (در مقام مقایسه تطبیقی) میشناسند.
نماد چیست
هر یک از این ماهها در ادبیات فارسی نماد یک پدیده خاص هستند؛ برای نمونه «نیسان» نماد بارانهای پربرکت بهاری و زنده شدن طبیعت است، «تموز» به عنوان نماد گرمای شدید و چله تابستان شناخته میشود، و واژه «کانون» نماد سرمای استخوانسوز و فصل زمستان است.
جمعبندی و توضیح کامل ماه سریانی
ماههای سریانی یک سیستم گاهشماری باستانی خورشیدی هستند که ریشه عمیقی در فرهنگ و تمدنهای بینالنهرین از جمله بابل و اکد دارند. این نامها بعدها از طریق زبان آرامی و سریانی وارد فرهنگهای دیگر از جمله عربی و فارسی شدند. امروزه نیز در بسیاری از کشورهای عربی زبان مانند سوریه، لبنان، اردن و عراق، از همین نامها (مانند نیسان و تموز) به طور رسمی برای نامگذاری ماههای سال میلادی استفاده میشود.
در ادبیات کلاسیک فارسی، شاعران بزرگی از نام این ماهها برای تصویرسازیهای طبیعی و خلق استعارهها بهره بردهاند. ابر نیسان و گرمای تموز از رایجترین این تعابیر هستند که به ترتیب نماد بخشندگی باران بهاری و حرارت سوزان تابستان به شمار میروند. این تقویم با وجود قدمت تاریخی بالا، به دلیل هماهنگی دقیق با فصول سال، جایگاه خود را در فولکلور و فرهنگ عامه منطقه حفظ کرده است.