یعنی چه
سدر اطلسی (با نام علمی Cedrus atlantica) نام یک گونه درخت تنومند و سوزنیبرگ از تیرهٔ کاجیان و سردهٔ سدر (سدروس) است. این درخت بومی کوههای اطلس در شمال آفریقا (مراکش و الجزایر) بوده و به خاطر چوب مرغوب، اسانس معطر و کاربرد زینتیاش در فضای سبز شناخته میشود. واژه سدر در این نام علمی با درخت «کنار» که در ایران سدر نامیده میشود متفاوت است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «سِدرِ اَطلَسی» است که در آن واژه اول با کسره حرف سین و دال، و واژه دوم با فتح حروف الف و لام خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به عنوان درخت سوزنیبرگ بومی آفریقا یا گونهای سدر، عبارت «سدر اطلسی» با ۸ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این درخت Atlas cedar گفته میشود و نام علمی و جهانی آن در زیستشناسی Cedrus atlantica است.
به عربی
در زبان عربی، به درختان سردهٔ سدروس «الأرز» میگویند و این گونه خاص با صفت نسبی به صورت «الأرز الأطلسي» شناخته میشود.
به فارسی
در واژهگزینی و متون زیستشناسی فارسی، معادلهای «سدر اطلس» و «ارز اطلسی» نیز برای اشاره به این درخت به کار میروند.
نماد چیست
درختان سدر به ویژه گونههای مدیترانهای و اطلسی، در فرهنگهای مختلف به دلیل عمر طولانی (گاه تا هزاران سال) و چوب بسیار مقاوم خود، نماد پایداری در برابر سختیها، جاودانگی، عظمت و قداست هستند.
جمعبندی و توضیح کامل سدر اطلسی
سدر اطلسی یک واژه یا ترکیب کلاسیک زبان فارسی نیست، بلکه یک اصطلاح تخصصی در گیاهشناسی و جغرافیاست. این عبارت ترکیبی از واژه «سدر» (با ریشه عربی/سامی که در گیاهشناسی مدرن به سرده سدروس یا مخروطیان اشاره دارد) و صفت نسبی «اطلسی» (منسوب به کوههای اطلس در مراکش و الجزایر) است. این درخت تنومند و همیشهسبز به دلیل متمایز بودن اقلیمش، با سدر سنتی یا درخت کُنار تفاوت دارد.
در متون کهن و قرآن کریم، واژه «سدر» به صورت مطلق چند بار تکرار شده است که مفسران آن را بیشتر به درخت کُنار یا درختان سایهدار تنومند نسبت میدهند؛ بنابراین خود ترکیب «سدر اطلسی» به عنوان یک گونه خاصِ بومی شمال آفریقا در متون مذهبی پیشین سابقه ندارد و کاربرد آن جدیدتر و علمی است.
از نظر نمادشناسی، این گیاه به دلیل مقاومت فوقالعاده چوبش در برابر حشرات و پوسیدگی و همچنین طول عمر چندصد سالهاش، در فرهنگ جوامع مدیترانهای پدیدهای مقدس و مظهر جاودانگی و پایداری به شمار میرود و چوب و اسانس معطر آن کاربرد اقتصادی فراوانی دارد.