یعنی چه
عبری سامری یک سنت زبانشناختی و خوانش کهن از زبان عبری باستان است که توسط فرقه سامریها (شاخهای از بنیاسرائیل) برای قرائت متون دینی خود، بهویژه نسخه خاص «تورات سامری» استفاده میشود. این زبان یک شاخه تاریخی از عبری کتاب مقدس است که در تلفظ، گرامر و خط با عبری یهودی استاندارد تفاوت دارد.
تلفظ
تلفظ این زبان بر پایه سنت شفاهی و آواشناسی خاص سامریان صورت میگیرد که از نظر فونتیک و نظام مصوتها با تلفظ عبری ماسوری (استاندارد یهودی) متفاوت است و قرابتهای خاصی با زبان آرامی دارد.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول عمومی، پاسخ این عبارت دقیقاً «عبری سامری» است که از ۹ حرف تشکیل شده است. در صورت نیاز به پاسخ کوتاهتر، ممکن است به عنوان «سامری» نیز طرح شود.
به انگلیسی
اصطلاح تخصصی و بینالمللی این زبان در منابع زبانی و دانشگاهی جهان Samaritan Hebrew ثبت شده است.
به فارسی
معادلهای فارسی رایج برای این عبارت شامل «گویش سامری عبری»، «زبان عبری سامریان» و «عبری سامریهای» است که در متون تاریخ ادیان و زبانشناسی کاربرد دارند.
در قرآن
ترکیب «عبری سامری» به عنوان یک زبان در قرآن وجود ندارد. با این حال، واژه «السَّامِرِيّ» به عنوان یک اسم خاص ۳ بار در سوره طه (آیات ۸۵، ۸۷ و ۹۵) ذکر شده که به شخص مکار از بنیاسرائیل اشاره دارد که در غیاب حضرت موسی (ع) گوساله طلایی را ساخت؛ این نام با هویت قومی/زبانی سامریان در دوره بعد تفاوت ساختاری دارد.
نماد چیست
مهمترین نماد این زبان «خط سامری» یا الفبای سامری است که مستقیماً از خط فنیقی و عبری باستان (پیش از اسارت بابلی) مشتق شده و با خط مربعشکل عبری مدرن تفاوت دارد. این خط در کنار «کوه جرزیم» نمادهای اصلی هویت دینی و قومی سامریان هستند.
جمعبندی و توضیح کامل عبری سامری
عبری سامری یکی از شاخههای کهن و ارزشمند خانواده زبانهای سامی است که به عنوان زبان مذهبی و آیینی جامعه کوچک سامریان دستنخورده باقی مانده است. این زبان قرابت نزدیکی با عبری کتاب مقدس دارد، اما به دلیل انزوای جغرافیایی و مذهبی سامریان در منطقه سامره (شومرون)، ویژگیهای آوایی و دستوری منحصربهفردی را حفظ کرده که آن را از عبری ماسوری و عبری مدرن متمایز میکند.
اهمیت اصلی این گویش در مطالعات زبانشناسی تاریخی و عهد عتیق است؛ زیرا خط مورد استفاده در آن (الفبای سامری) شکل تکاملیافته خط عبری کهن است که پیش از تبعید یهودیان به بابل رواج داشته است. امروزه این زبان تکلم روزمره ندارد و صرفاً در آیینهای مذهبی و قرائت تورات سامری کاربرد دارد.