یعنی چه
تسهر در اصل به معنی پذیرش یا مداومت در بیداری شبانه، ترک خواب و گذراندن شب بدون استراحت است. این واژه حالتی را توصیف میکند که فرد به علتی مانند تفکر، عبادت، اندوه یا بیماری، شب را بیدار میماند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً به صورت مصدر باب تفعل یعنی «تَسَهُّر» با فتح ت و س، سکون هـ و ضم هـ مشدد تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه تسهر به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'شبزندهداری' یا 'بیخوابی شبانه' کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای بیان مفهوم تسهر در انگلیسی، بسته به سیاق متن از واژگان مربوط به بیدار ماندن اختیاری یا بیماری بیخوابی استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد و در این زبان با واژههای همخانواده یا مترادفی چون مساهره و استیقاظ قرابت معنایی دارد.
به فارسی
برگردانها و معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی شامل شبزندهداری، بیداری شبانه، احیاء و دور افکندن خواب است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و عاشقانه، تسهر نماد و نشانهٔ عاشق بیخواب و منتظر، یا عارف شبزندهداری است که برای کسب معرفت، تفکر و نیایش، خواب را بر خود حرام کرده و از غفلت دوری میجوید.
جمعبندی و توضیح کامل تسهر
واژه «تسهر» مصدری از ریشه عربی «سهـر» است که به طور دقیق به معنای بیدار ماندن در شب، دچار بیخوابی شدن و شبزندهداری به کار میرود. این کلمه چهار حرفی در زبان فارسی کاربردی ادیبانه دارد و به حالتی اشاره میکند که فرد به دلایل مختلف شخصی، عبادی یا روحی، خواب شبانه را ترک میگوید.
در فرهنگ و ادبیات، تسهر بار معنایی مثبتی در زمینه تفکر، هوشیاری و دوری از غفلت دارد و اغلب به عنوان نمادی از احوالات عاشقانِ منتظر یا سالکان و عارفانی که شب را به تهجد و عبادت میگذرانند، تصویر میشود. اگرچه خود این ساختار صرفی در قرآن نیامده، اما همخانوادههای آن مانند الساهره در متون دینی برای اشاره به زمین بیدار قیامت به کار رفتهاند.