یعنی چه
واژه جریمه در زبان فارسی امروزی بیشتر به مجازاتهای مالی و نقدی اطلاق میشود که از سوی مراجع قانونی و اداری برای بازدارندگی از تخلفات و نقض قوانین وضع میگردد.
مترادف
این کلمات در متون کهن و حقوقی به عنوان هممعنی جریمه برای جبران خسارت یا تنبیه به کار میروند.
متضاد
واژههایی که مفهوم تقدیر، بخشش یا پاداش دادن در برابر کار نیک را رسانده و در تضاد با تنبیه مالی هستند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه زبانی مشترک (ج ر م) مشتق شدهاند و به مفاهیم خطا و بزهکار اشاره دارند.
در جدول
در طراحهای جدول معمولاً از کلمات پنج حرفی تاوان و غرامت نیز به عنوان پاسخ جایگزین استفاده میشود.
به انگلیسی
واژه Fine دقیقاً برای جریمههای نقدی راهنمایی و رانندگی یا دادگاهی استفاده میشود.
به ترکی
واژه Ceza ریشه مشترکی با جزا در عربی دارد و در کاربرد روزمره ترکی به معنای جریمه است.
جمعبندی و توضیح کامل جریمه
واژه جریمه ریشه در زبان عربی دارد و از تکواژ و ریشه «ج ر م» به معنای بریدن یا ارتکاب گناه گرفته شده است. این واژه در سیر تحول معنایی خود در زبان فارسی، از مفهوم مطلقِ جرم و بزه، به معنای «مجازات مالی و تاوان تخلف» تغییر یافته است و امروزه ابزاری قانونی برای کنترل رفتارهای اجتماعی محسوب میشود.
در ساختار حقوقی و عرفی، جریمه نمادی از بازدارندگی، اجرای عدالت و قانونمداری است. این واژه اگرچه به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما همخانوادههای آن مانند مجرم بارها با مفاهیم گناهکار به کار رفتهاند. معادلهای بینالمللی آن نظیر Fine در انگلیسی و Ceza در ترکی نیز نشاندهنده کاربرد فراگیر این مفهوم در نظامات مالی و قضایی جهان است.