بیسواد یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل بیسواد

واژه بی‌سواد یک صفت مرکب ترکیبی از «بی» فارسی و «سواد» عربی است. کلمه سواد در اصل به معنای سیاهی است و در گذشته به دلیل آنکه خطوط و نوشته‌ها با مرکب سیاه بر روی کاغذ سفید نگاشته می‌شد، آشنایی با این سیاهی‌ها را سواد داشتن می‌نامیدند؛ در نتیجه کسی که توانایی تشخیص و درک این خطوط را نداشت، بی‌سواد خوانده می‌شد. در ادبیات کلاسیک و فرهنگ عامه، فرد بی‌سواد گاه به «کور» تشبیه شده است، چرا که از دیدن و درک جهان مکتوبات محروم است.

در فرهنگ اسلامی و قرآنی، معادل دقیق این واژه مفهوم «امی» است که در سوره جمعه نیز به آن اشاره شده است. امروزه تعریف بی‌سوادی از معنای سنتی آن (عدم توانایی خواندن و نوشتن) فراتر رفته و به حوزه‌های دیجیتال، رسانه و عاطفی نیز گسترش یافته است، به طوری که فرد ممکن است توانایی خواندن داشته باشد اما در یک حوزه تخصصی بی‌سواد محسوب شود.