یعنی چه
آش سماق یکی از غذاهای سنتی، اصیل و محلی ایران (بهویژه در مناطقی مانند تویسرکان، اصفهان و ارومیه) است. این غذا طعمی ترش و متمایز دارد و در پخت آن از سماق، برنج یا حبوبات، چغندر و گاهی گوشت قلقلی استفاده میشود.
تلفظ
این ترکیب در زبان فارسی به صورت «آشِ سُماق» (Āsh-e Somāgh) تلفظ میشود که در آن واژه آش با کسره اضافه به واژه سُماق متصل میگردد.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای راهنما، پاسخ این عبارت دقیقاً ۶ حرف دارد و به صورت «اش سماق» نوشته میشود. در برخی جدولها با عنوان غذای محلی ارومیه به صورت «سوماخلی» نیز میآید.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای معرفی این غذای سنتی از ترکیب Sumac soup یا به صورت فینگلیش و اصطلاح بومی Ash-e Somagh یا Sumac stew استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی به آن Sumak çorbası میگویند. در فرهنگ و زبان ترکی آذربایجانی (بهویژه در ارومیه) این غذا با نام «سوماخلی» یا Sumax aşı شناخته میشود.
به فارسی
در گویشها و نقاط مختلف ایران، این غذا معادلهایی نظیر «آش ترش» (در معنای عام) یا «آش سوماخلی» (در مناطق آذریزبان) دارد. ریشه واژه آش فارسی باستان است و سماق از طریق زبان سریانی و عربی به فارسی وارد شده است.
نماد چیست
خود گیاه سماق در فرهنگ ایرانی و سفره هفتسین نماد بردباری، طلوع خورشید و مظهر چاشنی زندگی است. در طب سنتی، آش سماق به عنوان نمادی از غذاهای پاکسازیکننده بدن، سلامتیبخش و مظهر پذیراییهای اصیل پاییزی و بهاری در میان اقوام ایرانی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اش سماق
آش سماق یکی از خوراکهای اصیل و سنتی ایرانی است که به دلیل طعم ترش و گسِ حاصل از آب سماق جوشاندهشده، متمایز از سایر آشهاست. این غذا بیشتر در شهرهایی چون تویسرکان، اصفهان و ارومیه طبخ میشود و ترکیبی از حبوبات، چغندر، برنج و گاهی گوشت است که خواص درمانی فراوانی از جمله پاکسازی کبد و تنظیم خون در طب سنتی برای آن برمیشمرند.
از نظر زبانشناسی، نام این غذا ترکیبی از واژه اصیل و باستانی «آش» و واژه معرب «سماق» (با ریشه سریانی به معنی سرخ) است. در فرهنگ عامه و سفرههای محلی، این غذا نمادی از چاشنی، طراوت و مهماننوازی اصیل ایرانی در فصول مختلف سال به شمار میرود.