یعنی چه
حیله در لغت به معنای چارهگری، تدبیر و توانایی در تصرف امور است؛ اما در عرف و زبان فارسی بیشتر به روشهای زیرکانه، مکر، فریب و تزویر اشاره دارد که معمولاً با هدف پنهانکاری یا گمراه کردن دیگران به کار میرود.
مترادف
واژههای فوق همگی در معنای دست زدن به کارهای پنهانی و ترفندهای فریبکارانه با حیله همپوشانی دارند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده رفتار و گفتار بدون ابهام، روراستی و دوری از هرگونه پنهانکاری منفی هستند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه مشتق شدهاند یا در ساختار کلامی و معنایی با حیله قرابت دارند.
ریشه
این واژه از ریشه عربی «ح و ل» به معنی گشتن، دگرگون شدن و تحول گرفته شده است. حیله در اصل به معنی توانایی برودت و چارهاندیشی است، اما پس از ورود به زبان فارسی، بار معنایی منفی (فریب و نیرنگ) در آن غالب شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف درخواستی میتوانید از واژه اصلی یا جایگزینهای آن استفاده کنید.
به انگلیسی
بسته به لحن و متن، میتوان از معادلهای فوق در زبان انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی این واژگان مفاهیم بسیار نزدیکی را در حوزه نقشه و چارهجویی پنهان منتقل میکنند.
به فارسی
برگردانهای اصیل فارسی این کلمه شامل واژههایی چون نیرنگ، فریب، دستان و در متون کهن به معنای چاره و تدبیر است.
جمعبندی و توضیح کامل حیله
واژه حیله از ریشه عربی «ح و ل» به معنای دگرگونی، تحول و چارهجویی وارد زبان فارسی شده است. این کلمه در اصل و ریشه خود بار معنایی منفی نداشته و به مفهوم توانایی در تدبیر و گشودن گرههای زندگی به کار میرفته است؛ چنانکه در قرآن کریم نیز یکبار در سوره نساء به معنای «داشتن چاره و راه نجات» آمده است. با این حال، در گذر زمان و با سیر تحول زبان، بار معنایی آن در عرف عامه تغییر یافته و امروزه بیشتر به رفتارهای فریبکارانه، مکر و پنهانکاریهای منفی اشاره دارد.
در ادبیات و فرهنگ عامه ایران، حیله معمولاً با نمادهایی چون روباه و شغال شناخته میشود که نشاندهنده زیرکی آمیخته با بدخواهی یا منفعتطلبی است. در مقابل این واژه، مفاهیمی چون صداقت، راستی و صراحت قرار دارند که بر شفافیت در رفتار تاکید میکنند. شناخت ریشههای این واژه به ما کمک میکند تا در متون کهن معنای مثبت آن یعنی «تدبیر» و در متون معاصر معنای منفی آن یعنی «نیرنگ» را به درستی تفکیک کنیم.