یعنی چه
پریدوت (Peridot) یک واژهٔ علمی و گوهرشناسی برای معرفی سنگ قیمتی شفافی است که به رنگ سبز زیتونی، سبز مایل به زرد یا پیروزهای یافت میشود. این سنگ در اصل گونهٔ باکیفیت و جواهراتی کانیِ اولیوین محسوب میشود. به دلیل درخشش فوقالعادهاش در زیر نور مصنوعی، در دوران باستان به آن «زمرد شب» نیز میگفتند و مصریان باستان آن را سنگ خورشید مینامیدند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً بهصورت «پَرِیدوت» یا «پِرِیدوت» تلفظ میشود. در زبان انگلیسی دو تلفظ رایج برای آن وجود دارد؛ یکی با بیان حرف تاء پایانی و دیگری بدون تلفظ آن.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «سنگ قیمتی سبزرنگ»، «نام علمی زبرجد» یا «کانی سبز زیتونی»، کلمه ۶ حرفی «پریدوت» یا کلمه ۵ حرفی «زبرجد» به کار میرود.
به انگلیسی
واژه انگلیسی این گوهرسنگ Peridot است که ریشه در فرانسوی کهن دارد و برخی نیز آن را مشتق از واژه عربی فریدت میدانند.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به این سنگ سنگین و قیمتی از همان واژه بینالمللی Peridot یا واژه وامگرفتهشدهٔ Zebercet (زبرجد) استفاده میشود.
به فارسی
رایجترین، دقیقترین و آشناترین معادل فارسی برای واژهٔ بیگانهٔ پریدوت، «زبرجد» است. اگرچه در متون کهن به آن کریزولیت نیز گفته شده است.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Peridot در سطح بینالمللی معرف یک سنگ جواهری با سختی ۶.۵ تا ۷ در مقیاس موس است. این کلمه اصالتاً فارسی نیست و به عنوان یک اصطلاح تخصصی وارد زبان ما شده است؛ سنگ مادری که این گوهر در آن رشد میکند نیز در زمینشناسی «پریدوتیت» (Peridotite) نام دارد.
جمعبندی و توضیح کامل پریدوت
پریدوت یک واژه بینالمللی و علمی در دنیای گوهرشناسی است که به سنگ قیمتی شفاف و سبزرنگی اشاره دارد که در زبان فارسی و عربی آن را به نام «زبرجد» میشناسیم. این سنگ زیبا در واقع نمونه باکیفیت و جواهری از کانی اولیوین است که به خاطر رنگ سبز زیتونی منحصربهفرد و درخشش خیرهکنندهاش در شب، از دیرباز مورد توجه پادشاهان و جواهرسازان بوده است.
از نظر ریشهشناسی، این کلمه از طریق زبان فرانسوی کهن وارد زبانهای اروپایی شده است، هرچند برخی پژوهشگران ریشه اولیه آن را واژه عربی «فریدت» به معنای جواهر گرانبها میدانند. در باورهای فرهنگی و شبهعلمی، پریدوت سنگ ماه تولد اوت (مرداد ماه) به شمار میرود و در گذشته نمادی از روشنایی خورشید، آرامش قلب و دورکننده کابوسها و ارواح شریر بوده است.
در ساختار زبان فارسی، این کلمه همخانواده یا مشتق بومی ندارد و صرفاً به عنوان یک اصطلاح علمی و تجاری کاربرد دارد. در طرح سوالات جدول نیز معمولاً به عنوان معادل ششحرفی زبرجد یا زمرد شب از آن یاد میشود.