یعنی چه
واژهٔ «عذرخواه» یک صفت فاعلی مرکب مرخم است و به کسی اطلاق میشود که به خاطر خطا، تقصیر یا اشتباهی که مرتکب شده، از دیگری پوزش میخواهد و تمایل دارد تا خطای او بخشیده شود. در ادبیات کهن گاهی این واژه به معنای شفیع و میانجی نیز به کار رفته است.
مترادف
این کلمات همگی به مفهوم پشیمانی و طلب بخشش یا میانجیگری برای عفو اشاره دارند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه سه حرفی عربی «ع ذ ر» مشتق شدهاند و با مفهوم پوزش و بهانه مرتبط هستند.
جمله سازی
تلفظ
این واژه از دو بخش «عذر» (با ضمه روی حرف عین و سکون ذال و راء) و «خواه» (که واو آن معدوله است و خوانده نمیشود) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، اگر به دنبال کلمهای ۷ حرفی به معنای پوزشطلب یا معذرتخواه هستید، خود واژهٔ «عذرخواه» پاسخ دقیق شماست.
به انگلیسی
برای انتقال این مفهوم در زبان انگلیسی، بسته به نقش کلمه در جمله، میتوان از این اصطلاحات استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی واژه مُعتذر دقیقترین برگردان برای صفت فاعلی عذرخواه است.
جمعبندی و توضیح کامل عذرخواه
واژهٔ «عذرخواه» یک صفت فاعلی مرکب و اصیل در زبان و ادبیات فارسی است که از ترکیب بخش اول عربی یعنی «عذر» (به معنی پوزش و بهانه) و بن مضارع فعل فارسی خواستن یعنی «خواه» پدید آمده است. این کلمه در فرهنگ اخلاقی و ادبی، نشاندهندهٔ فردی است که با شجاعت و فروتنی، اشتباه یا خطای خود را میپذیرد و برای ترمیم رابطه یا جبران مافات، دست به پوزشخواهی میزند.
اگرچه خود این واژهٔ مرکبِ فارسی به صورت مستقیم در متن قرآن مجید ذکر نشده است، اما ریشهٔ آن یعنی «ع ذ ر» کاربردهای متعددی در متون دینی دارد که از جملهٔ آنها میتوان به واژهٔ «معاذیر» اشاره کرد. در ادبیات کلاسیک فارسی، عذرخواه گاه در نقش یک شفیع و میانجی که برای نجات یا بخشش دیگری واسطه میشود نیز تصویر شده است.
در ساختار واژگانی و جدول کلمات، این واژه با ۷ حرف جایگاه مشخصی دارد و مترادفهای قدرتمندی چون پوزشخواه و معتذر دارد. مفهوم عذرخواهی در جوامع مختلف همواره به عنوان یک نماد فرهنگی بارز برای صلحطلبی، فروتنی و بازگشت به مسیر اخلاق شناخته میشود.