یعنی چه
این عبارت یک ساخت مرکب فعل-صفتی در زبان فارسی است و زمانی به کار میرود که فرد به دلیل انجام کاری ناپسند، شکست، یا آگاهی از اشتباه خود دچار انفعال، روحیهای مغموم و احساس خجلت شدید در برابر دیگران یا وجدان خود شود. این ترکیب بیشتر در متون کلاسیک و ادبی کاربرد دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت «شَرمْسار گَشْتَن» است که در آن واژه اول بر وزن «فعلعال» و فعل دوم بر وزن «فعلان» ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «شرمنده شدن» یا «خجل شدن» میآید و تعداد حروف آن ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عبارات فعل حالتی یا مجهول استفاده میشود که نشاندهنده تحت تاثیر قرار گرفتن فرد از شرم است.
به عربی
در زبان عربی با توجه به بافت متن، افعال ثلاثی مجرد یا مفاهیمی مانند «خزی» (که رسوایی شدید همراه با شرمساری است) برای این معنا به کار میروند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، شرمسار گشتن نماد فیزیکی «سرخ شدن چهره» از هجوم خون و «به زیر افکندن نگاه» است. از نظر معنایی نیز این حالت نمادی از بیداری وجدان، آگاهی از خطا، پشیمانی درونی و گاه سقوط اجتماعی یا معنوی شخص به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شرمسار گشتن
عبارت «شرمسار گشتن» یک فعل مرکب اصیل و فصیح در زبان فارسی است که از ترکیب صفت «شرمسار» (شرم + پسوند اتصاف -سار) و فعل کمکی «گشتن» (در معنای شدن) پدید آمده است. این واژه ریشه در زبانهای ایرانی باستان دارد و مفهوم انقباض، ذوب شدن یا منفعل شدن از خجالت را در خود نهفته دارد.
اگرچه این تعبیر امروزه جای خود را بیشتر به شکلهای سادهتری مانند «شرمنده شدن» یا «خجالت کشیدن» داده است، اما در متون نظم و نثر کلاسیک فارسی نظیر آثار فردوسی، سعدی و مولوی، جلوهای پررنگ دارد و بازتابدهنده یکی از عمیقترین حالات روحی انسان یعنی پشیمانی و آگاهی بر خطاست.