قیافه گرفتن یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل قیافه گرفتن

اصطلاح عامیانه و کنایی «قیافه گرفتن» یکی از ترکیبات فعلی پرکاربرد در زبان محاوره‌ای فارسی است که ریشه در تغییر حالت‌های چهره و بدن برای انتقال یک پیام رفتاری دارد. واژه قیافه اصالتاً از زبان عربی وارد فارسی شده و در ابتدا به معنای پی بردن به احوال درونی از روی ظاهر چهره (قیافه‌شناسی) بوده است، اما ساخت این فعل مرکب کاملاً زاییده ذهن فارسی‌زبانان است.

این رفتار در فرهنگ زبانی فارسی معمولاً با بار معنایی منفی، طنز یا انتقادی همراه است و به تلاشی مصنوعی برای مهم جلوه دادن خود، فخرفروشی، ناز کردن یا ابراز نارضایتی غیرمستقیم اشاره دارد. در بافت‌های اجتماعی، عباراتی همچون کلاس گذاشتن، پز دادن و فیس آمدن به عنوان مترادف‌های امروزی آن به کار می‌روند.

از نظر مفهوم فرهنگی و اخلاقی، این پدیده نقطه مقابل خاکی بودن، تواضع و بی‌ریا بودن است. در متون کهن و دینی نیز گرچه خود این عبارت عامیانه وجود ندارد، اما از رفتارهای مشابه آن مانند تکبر، تفاخر و روگرداندن از مردم از روی غرور (تصعیر خد) به شدت نکوهش شده است.