یعنی چه
جرم سماوی به هر ماده یا جسم فیزیکی، طبیعی و متمرکز که در فضای بیرونی جو زمین (آسمان) قرار دارد، گفته میشود. این اصطلاح یک مفهوم کلی در نجوم است که شامل ستارگان، سیارات، قمرها، دنبالهدارها، سیارکها و کهکشانها میشود و برای اشاره به تمامی اشیای طبیعی آسمانی بهکار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «جِرمِ سَماوی» است. واژه «جِرم» با کسر جیم به معنی جسم و پیکر است و نباید با «جُرم» به معنی گناه و خطا اشتباه شود. واژه «سماوی» نیز با فتح سین به معنای آسمانی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون جرم سماوی (۸ حرف)، جسم آسمانی، جرم فلکی یا پیکر فلکی به عنوان پاسخ برای راهنمای «اشیاء آسمانی» یا «پدیدههای کیهانی» استفاده میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متداولترین واژه برای این مفهوم Celestial body است. همچنین عبارات Astronomical object و Heavenly body نیز کاربرد فراوانی دارند.
به فارسی
برگردانها و معادلهای اصیل و روان فارسی این ترکیب عربی، عبارتند از «جسم آسمانی»، «جرم آسمانی» و «پیکر فلکی» که دقیقاً همان مفهوم تودههای مادی مستقر در فضا را میرسانند.
نماد چیست
در نجوم و نشانهگذاری مدرن، نماد کلی و یکتایی برای تمام اجرام سماوی به صورت یکجا وجود ندارد؛ اما هر کدام از اجرام (مانند خورشید $☉$، ماه $☾$، یا سیارات) نماد ستارهشناسی اختصاصی خود را دارند. در متون عمومی گاهی از آیکون ستاره یا کهکشان به عنوان نماد بصری آن استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل جرم سماوی
عبارت «جرم سماوی» یک ترکیب وصفی برگرفته از زبان عربی است که در نجوم مدرن برای اشاره به هرگونه توده طبیعی و مادیِ مستقر در فضای بیرونی جو زمین استفاده میشود. این اصطلاح طیف وسیعی از پدیدههای کیهانی از سیارات کوچک و شهابسنگها گرفته تا ستارگان غولپیکر و کهکشانهای وسیع را در بر میگیرد. واژه «جرم» در این ترکیب به معنای جسم و تن فیزیکی است و واژه «سماوی» صفت نسبی به معنای آسمانی است که در تقابل با جرم یا جسم زمینی قرار میگیرد.
اگرچه خود این ترکیب به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم و مصادیق آن تحت عناوینی چون «السَّمَاوَات»، «النجوم» و «الکواکب» به وفور ذکر شدهاند و در آیاتی نظیر «کُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ» به حرکت مدارگونه و شناور بودن این اجرام اشاره شده است. این واژه در زبان انگلیسی با اصطلاح Celestial body شناخته میشود و در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز کاربرد زیادی دارد.