یعنی چه
این عبارت به مجموعه نامها و القابی اشاره دارد که به دلیل عظمت، جامعیت و ویژگیهای خاص سورهٔ اول قرآن (فاتحه) به آن اختصاص یافته است. سوره حمد به دلیل محتوای بینظیرش، بیشترین نام را در میان سورههای قرآن دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت ترکیبی و با کسره اضافه بین کلمات است: اَسامی (Asaami) + سورِهِ (Sooreh-ye) + حَمد (Hamd).
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان برای اشاره به این مفهوم از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
در متون تفسیری و علوم قرآنی عربی، این مبحث تحت عنوان أسماء سورة الفاتحة بررسی میشود.
به فارسی
معادل صریح و روان این عبارت در زبان فارسی، «نامهای اولین سوره قرآن» یا «عنوانهای سوره ستایش» است.
در قرآن
خود این ترکیب سه جزئی در متن قرآن نیامده است، اما در آیه ۸۷ سوره مبارکه حجر به یکی از مهمترین اسامی این سوره اشاره شده است: «وَلَقَدْ آتَیْنَاکَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِی وَالْقُرْآنَ الْعَظِیمَ» که بر اساس روایات، مقصود از سبعالمثانی (هفت آیه تکرارشونده) همان سوره حمد است.
نماد چیست
اسامی متعدد این سوره (مانند امالکتاب به معنای مادر و ریشه کتاب، یا الاساس به معنای پایه) نماد این است که سوره حمد عصاره و خلاصه تمام مفاهیم، توحید، عبادات و احکام کل قرآن کریم است. همچنین اسامی دیگر آن مانند الشافیه، نماد شفا و پناه جستن از شرور است.
جمعبندی و توضیح کامل اسامی سوره حمد
عبارت «اسامی سوره حمد» به عناوین و القاب متعددی اشاره دارد که در علوم قرآنی و روایات اسلامی برای سورهٔ اول قرآن (فاتحه) ذکر شده است. این سوره به دلیل اهمیت بینظیر، خلاصه کردن مفاهیم کل قرآن و جایگاه ویژهاش در نمازهای روزانه، بیش از ۲۰ نام مختلف دارد که هر یک از آنها به جنبهای از فضایل و بطون این سوره اشاره میکنند.
از مشهورترین این اسامی میتوان به «فاتحةالکتاب» (آغازگر کتاب)، «امالکتاب» و «امالقرآن» (ریشه و مادر قرآن)، «السبع المثانی» (هفت آیه دو بار نازل شده یا تکرارشونده در نماز)، «الشفاء» (شفابخش) و «الصلاة» (سوره نماز) اشاره کرد. شناخت این اسامی به درک عمیقتر مفاهیم و عظمت این سوره کمک شایانی میکند.