یعنی چه
این عبارت به معنی حالتی است که فرد رو به شکم و صورت پهنِ زمین شود (در برابر به پشت یا ستان خوابیدن). در متون کهن و ادبیات کلاسیک فارسی، این ترکیب کنایه از تعظیم شدید، سجده کردن، یا از پا درآمدن ناگهانی و سقوط نیز هست.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت روان و با کسر باء زینت و سکون واو در «روی» و سکون فاء در «افتادن» انجام میشود.
در جدول
این عبارت در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنمای «دمر شدن یا با صورت به زمین خوردن» کاربرد دارد و دقیقاً ۱۱ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، برای حالت فیزیکی افتادن از اصطلاحات face down یا flat و برای حالت خوابیدن از prone استفاده میشود.
به عربی
در عبارات قرآنی و تفاسیر کهن، ترکیب «مکباً علی وجهه» (مانند آیه ۲۲ سوره ملک) دقیقاً به معنای سرنگون و به روی افتاده ترجمه شده است.
نماد چیست
در مفهوم استعاری و نمادین، این حالت نشاندهنده شکست کامل، از دست رفتن ناگهانی قدرت، خضوع و خشوع تام در برابر یک قدرت بزرگتر، یا ناتوانی مفرط انسان در مواجهه با حوادث است.
جمعبندی و توضیح کامل به روی افتادن
عبارت «به روی افتادن» یا «به رو درافتادن» یک ترکیب فعلی اصیل در زبان فارسی است که مفهوم فیزیکی آن دمر شدن، رو به شکم قرار گرفتن و با صورت به زمین خوردن است. این اصطلاح در ادبیات حماسی و کهن فارسی نظیر شاهنامه فردوسی نیز به کار رفته و نشاندهنده سرنگونی ناگهانی پهلوانان یا خضوع آنان در برابر شاهان است.
علاوه بر کاربرد ادبی، این اصطلاح در ترجمههای کهن قرآن کریم به عنوان برگردان دقیق عباراتی همچون «مکباً علی وجهه» استفاده شده است که بار معنایی گمراهی یا سرنگونی مجازاتگونه را به تصویر میکشد. در بازیهای فکری و جدول نیز این عبارت ۱۱ حرفی به عنوان پاسخ معادلِ دمر خوابیدن یا نگونسار شدن شناخته میشود.