معنی
واژه «بتازد» صورت صرفی از فعل «تاختن» یا «تازیدن» است و به معنای هجوم بردن، حمله کردن به دشمن، یا دویدن با سرعت بالا و چهارنعل رفتن اسب به کار میرود. در مفهوم مجازی نیز به معنای انتقاد شدید یا پرخاش کردن به کسی استفاده میشود.
یعنی چه
این واژه واژهای کلاسیک و اصیل است و زمانی به کار میرود که شخص، لشکر یا اسبی با تمام توان و سرعت به سمتی حرکت کند یا به هدفی حملهور شود. در ادبیات امروز، وقتی کسی بدون وقفه و با تندی به دیگری میتازد، یعنی در حال سرزنش یا انتقاد شدید از اوست.
مترادف
واژههای فوق همگی در بافتارهای مختلف نظامی، حرکتی و ادبی میتوانند به جای بتازد قرار گیرند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه پهلوی و اوستایی مرتبط با دویدن، جریان داشتن و راندن مشتق شدهاند.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه «بتازد» به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای پرسشهایی نظیر «حمله کند» یا «اسب را به سرعت براند» قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، معادلهای انگلیسی فوق دقیقترین جنبههای معنایی این فعل را پوشش میدهند.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ فارسی، فعل بتازد و مصدر تاختن نماد حرکت مهارناپذیر، قدرت ناگهانی، خشم یا هجوم سرنوشت و زمان است. تجسم عینی این واژه معمولاً در سیمای اسب تیزرو و جنگاوران نمود پیدا میکند.
جمعبندی و توضیح کامل بتازد
واژه «بتازد» یک فعل مضارع التزامی یا اخباری کهن از مصدر «تاختن» و «تازیدن» است که ریشهای عمیق در زبانهای ایران باستان (پهلوی و اوستایی) دارد. این کلمه در اصل برای توصیف حرکت شتابان، چهارنعل رفتن اسبها و هجوم جنگاوران به میدان نبرد به کار میرفته است و حسی از سرعت، قدرت و بیباکی را منتقل میکند.
در سیر تطور زبان فارسی، این واژه کاربردهای مجازی گستردهای نیز یافته است؛ به طوری که امروزه سوای از مباحث نظامی و فیزیکی، برای هجوم حوادث روزگار، گذر سریع زمان، غلبه غم بر دل، یا حتی انتقادهای تند و پرخاشگرانه اشخاص نسبت به یکدیگر نیز از عبارت «بر کسی یا چیزی تاختن» استفاده میشود.
این کلمه پنجحرفی نقشی کلیدی در ادبیات حماسی و شعر کلاسیک فارسی دارد و به عنوان نمادی از طغیان، مهارناپذیری و شجاعت شناخته میشود. در لغتنامههای شاخص مانند دهخدا و معین، بر جنبههای حرکتی و تهاجمی آن تاکید فراوان شده است.