یعنی چه
در اصل یکی از بحور مشهور و پرکاربرد در عروض کلاسیک عربی است که بر پایهٔ تکرار الگوهای وزنی طولانی ساخته میشود. در ادبیات فارسی متأخر، به قالب شعری خاصی اطلاق میگردد که مصراعهای آن بسیار طولانی، پیوسته و فراتر از اوزان سنتی شعر کلاسیک است و معمولاً برای بیان داستانها، مضامین عامیانه، هزل، مدح یا مرثیهسرایی استفاده میشود.
تلفظ
این واژه به صورت ترکیب وصفی یا اضافه با تشدید حرف طاء و سکون حرف حاء تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «بحرالطویل» با ۹ حرف است. از دیگر تعابیر مرتبط میتوان به شعر ممتد یا شعر مسلسل اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به اصطلاح عروضی عربی از al-Ṭawīl meter و برای اشاره به قالب خاص شعر فارسی از اصطلاحات Long Meter یا Extended Verse استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح کاملاً ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ عیناً به صورت «البحر الطويل» برای یکی از ابحار شعر کلاسیک استفاده میشود.
به فارسی
ترجمه لغوی آن «دریای بزرگ و طولانی» است. در برگردان اصطلاحی ادبی به زبان فارسی، معادلهایی نظیر «شعر مسلسل» یا «شعر ممتد» برای آن به کار میرود.
نماد چیست
در سنت ادبی، بخش اول واژه (بحر) نماد عمق و گستردگی فراوان معناست و بخش دوم (طویل) نماد امتداد و کشش روایی است. این اصطلاح در فرهنگ عامه و کنایات ادبی، گاهی نماد سخنان بسیار طولانی، ممتد و روایتی سیال است؛ به طوری که عبارت «بحرالطویل خواندن» به کنایه برای طولانی شدن ملالآور کلام به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بحرالطویل
واژه بحرالطویل دارای یک دوگانگی مفهومی ارزشمند در تاریخ ادبیات است. در عروض کلاسیک عربی، این عبارت به یکی از وزنهای شعر فنی و دقیق (مانند فعولن مفاعیلن) اشاره دارد که به دلیل طولانی بودن الگوهایش به این نام خوانده میشود. این اصطلاح در متن قرآن به صورت یک ترکیب اصطلاحی نیامده، هرچند کلمات بحر و طویل به طور جداگانه با معانی لغوی خود در آیات یافت میشوند.
در ادبیات فارسی متأخر، کاربرد این واژه تغییر یافت و به یک قالب شعری ابداعی تبدیل شد. در این قالب، شاعر بدون محدودیتهای رایج تعداد افاعیل عروضی، مصراعهای بسیار بلندی را با تکرار نامحدود ارکان پدید میآورد. این سبک بیشتر برای روایتهای عامیانه، داستانگوییهای طنز، مدح یا مراثی طولانی استفاده میشد و به دلیل آهنگین و پیوسته بودن، خوانش خاصی را میطلبد.
ریشه واژگانی آن تماماً عربی و از ساختارهای «ب-ح-ر» و «ط-و-ل» گرفته شده است که همخانوادههایی نظیر بحور، ابحار، طول و تطویل دارد. شناخت این کلمه به درک بهتر مرز میان علوم عروضی عرب و خلاقیتهای قالبی شاعران فارسیزبان کمک میکند.