یعنی چه
نخاعه در اصطلاحات پزشکی کهن و لغوی به معنای ترشحات غلیظ، بلغم یا خلطی است که به ویژه در زمان بیماری از مجاری تنفسی، سینه یا انتهای گلو بیرون میآید. این واژه نباید با «نُخاع» (طناب عصبی ستون فقرات) اشتباه گرفته شود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با ضمه روی حرف نون به صورت نُخاعه (nu-khā-’eh) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه نخاعه به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «خلط سینه» یا «بلغم غلیظ» به کار میرود و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه در متون پزشکی و عمومی به ترشحات غلیظ دستگاه تنفسی اشاره دارند.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ نیز دقیقاً به معنی خلط خارج شده از سینه یا گلو در اثر بیماری به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی، نزدیکترین و رایجترین برگردانها و معادلها برای این واژه، کلماتی نظیر خلط سینه، بلغم، تَقَشُّع و آب دهان غلیظ ته حلق هستند.
نماد چیست
در ادبیات طبی کهن و طب سنتی، بروز نخاعه نماد و نشانهای از غلبه خلط بلغم در بدن، عفونتهای سینه و دستگاه تنفسی و واکنشی دفاعی برای دفع سموم بیماری از گلو به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل نخاعه
واژه «نُخاعه» یک لغت اصیل عربی است که به زبان فارسی و متون کهن پزشکی، فقهی و ادبی ما وارد شده است. این واژه به طور دقیق به معنی خلط، بلغم یا آب دهان غلیظی است که در اثر بیماری یا تحریک مجاری تنفسی از ته حلق یا سینه خارج میشود. در بسیاری از مواقع، کاربران به دلیل شباهت ظاهری، آن را با واژه «نُخاع» (طناب عصبی درون ستون فقرات) اشتباه میگیرند، در حالی که این دو کلمه علیرغم همریشه بودن، در معنا کاملاً متفاوت هستند.
در فرهنگهای لغوی معتبر مانند دهخدا و عمید، نخاعه مترادف با تف و تقشع آورده شده است. همچنین این کلمه در متون فقهی و احادیث اسلامی (به ویژه در احکام مرتبط با طهارت و مبطلات روزه) کاربرد زیادی دارد و بررسی میشود. در طراحهای جدول کلمات متقاطع نیز این واژه به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای راهنمای «خلط سینه» یا «آب دهان غلیظ» استفاده میشود.