یعنی چه
غلمبه گفتن (یا قلمبهگویی) در اصطلاح به معنی به کار بردن کلمات و عبارات بسیار سنگین، ناهموار، پیچیده و متکلف است. این نوع سخن گفتن معمولاً نه برای انتقال مفاهمه، بلکه با هدف فضلفروشی، بزرگنمایی و تظاهر به دانش فراوان انجام میشود تا شنونده تحت تاثیر قرار گیرد.
تلفظ
این ترکیب در زبان فارسی با ضمه روی حروف غین و لام و سکون روی میم تلفظ میشود: [gholom-be goftan].
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «غلمبه گفتن» دقیقاً دارای ۹ حرف است. از واژههای مشابه و جایگزین آن در طراحهای جدول میتوان به قلمبهگویی، مغلقگویی یا گندهگویی اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم سخن گفتن با کلمات دهنپُرکن و بزرگتر از معنای واقعی، از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم سخن گفتن غیرساده و همراه با تظاهر را با عباراتی چون تشدق یا تکلف بیان میکنند.
به فارسی
معادلهای فارسی اصیل و رایج این اصطلاح عبارتند از: قلمبهگویی، غلنبهبافی، سخنان ثقیل، گندهگویی، کلام ناهنجار، لفاظی و مغلقگویی. در مقابل این حالت، واژههای سادهگویی، روانگویی و بیپیرایهگویی قرار دارند.
در قرآن
ترکیب «غلمبه گفتن» یک اصطلاح عامیانه و تحولیافته در زبان فارسی است و در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، قرآن در آیات متعدد از فخرفروشی، تکبر و تظاهر در رفتار و گفتار نهی کرده و در مقابل، انسانها را به گفتار نرم، استوار (قول سدید) و رسا (قول بلیغ) دعوت میکند.
جمعبندی و توضیح کامل غلمبه گفتن
اصطلاح «غلمبه گفتن» که در زبان گفتاری و نوشتاری بیشتر به صورت «قلمبه گفتن» یا «قلمبهگویی» شهرت دارد، به معنای استفاده عمدی از واژههای بسیار سنگین، دور از ذهن و متکلف است. ریشه کلمه غلمبه یا قلمبه به هر چیز گرد، برجسته و زمخت اشاره دارد و مجازاً در کلام، نشاندهنده حرفهای درشت و ناهنجاری است که روان بودن گفتار را از بین میبرند.
این شیوه از سخن گفتن معمولاً بار معنایی منفی و انتقادی به همراه دارد؛ چرا که گوینده تلاش میکند با پناه گرفتن پشت کلمات ثقیل و دهنپُرکن، خود را صاحب فضل و دانش عظیمی نشان دهد، در حالی که ممکن است محتوای حقیقی کلام او بسیار سطحی باشد. فرهنگهای معتبری چون دهخدا، معین و عمید این نوع لفاظی را نوعی خودنمایی کلامی قلمداد میکنند.
در ساختار زبان و ادبیات، غلمبهگویی دقیقاً در نقطه مقابل سادهنویسی و سهل و ممتنع حرف زدن قرار میگیرد. در حالی که در گذشتههای دور سبکهای نگارشی متکلف طرفدارانی داشته، در ادبیات مدرن و کاربردهای امروزی، وضوح و رسایی کلام ارزشمندتر تلقی شده و از غلمبه گفتن به عنوان یک نقیصه یاد میشود.