یعنی چه
ابوالحکم مغربی با نام اصلی عبیدالله بن مظفر باهلی، دانشمند، پزشک، ریاضیدان و شاعر برجسته قرون پنجم و ششم هجری (۴۸۶ - ۵۴۹ ق) است. او اصالتاً اهل اندلس بود اما مدتی در بغداد به طبابت پرداخت و طبیب لشکر سلطان محمود سلجوقی بود و سرانجام در دمشق درگذشت. او علاوه بر طبابت، به شوخطبعی و مهارت در موسیقی و نواختن عود نیز شهرت داشت.
تلفظ
تلفظ صحیح این نام به صورت «اَبُولْ حَکَمِ مَغْرِبی» (Abu al-Hakam al-Maghribi) است.
در جدول
در سؤالات جدول، این عبارت معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی است که مراجع طبابت، شعر یا دانشمندان اندلسی قرن ششم هجری را با تعداد حروف مشخص (۱۳ حرف) هدف قرار میدهند.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و دایرةالمعارفهای بینالمللی برای اشاره به این شخصیت از نگارش Abu al-Hakam al-Maghribi استفاده میشود.
به عربی
در منابع تاریخی و عربی مانند دایرةالمعارف بزرگ اسلامی و لغتنامه دهخدا، نام وی به صورت «أبو الحكم المغربي الأندلسي» ثبت شده است.
به فارسی
در زبان فارسی این ترکیب به عنوان یک اسم خاص برای اشاره به عبیدالله بن مظفر باهلی به کار میرود که «ابوالحکم» کنایه از پدر حکمت و داوری و «مغربی» اشاره به زادگاه او در غرب جهان اسلام (اندلس) دارد.
در قرآن
نام «ابوالحکم مغربی» به عنوان یک شخصیت تاریخی قرن ششم هجری هیچ ارتباطی با آیات قرآن ندارد. همچنین نباید کنیهٔ «ابوالحکم» در این نام را با لقب پیش از اسلام ابوجهل در مکه اشتباه گرفت.
جمعبندی و توضیح کامل ابوالحکم مغربی
ابوالحکم مغربی (عبیدالله بن مظفر بن عبدالله باهلی اندلسی) یکی از چهرههای درخشان و چندبعدی تاریخ علم و ادب در جهان اسلام است که در میان قرون پنجم و ششم هجری میزیست. او که اصالتاً از اندلس (اسپانیای امروزی) برخاسته بود، به شهرهای مهمی چون بغداد و دمشق سفر کرد و به دلیل دانش گستردهاش در پزشکی، به عنوان طبیب بیمارستان سیار لشکر سلطان محمود سلجوقی برگزیده شد.
این دانشمند علاوه بر تسلط بر علوم عقلی، ریاضیات و طبابت، طبع شعری بسیار روانی داشت و به هزلگویی و شوخطبعی در دمشق معروف بود. مهارت او در نواختن ساز عود نیز تاییدکننده ذوق هنری برجسته اوست. نام او در لغتنامههای بزرگی چون دهخدا ثبت شده و نمادی از جامعالاطراف بودن دانشمندان دوران اسلامی است.