یعنی چه
واژه هاجع یک صفت (اسم فاعل) عربی است و به کسی یا موجودی اشاره دارد که در شب به خواب رفته، آرام گرفته یا بیپژواک و ساکن شده است. این کلمه در متون کلاسیک برای توصیف حالت سکون و خواب شبانه به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت هاجِع (با کسره روی حرف جیم) است که در زبان فارسی معمولاً عطف به ریشه عربی آن با سکون یا قطع پایانی ادا میشود.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلمات متقاطع، واژه چهار حرفی «هاجع» به عنوان معادل خفته، خوابیده یا آرامگیرنده پذیرفته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن، عباراتی که مفهوم خوابیدن یا فروکش کردن فعالیت در شب را برسانند برای ترجمه آن استفاده میشوند.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و در این زبان به معنای فردی است که شبهنگام به خواب رفته یا استراحت میکند.
به فارسی
برابرهای دقیق این واژه در زبان فارسی کلماتی همچون خفته، خوابیده، ساکن و بیجنبوجوش هستند که حالت استراحت شبانه را تداعی میکنند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و عرفانی، هاجع میتواند نمادی از آرامش، سکوت و استراحت شبانه باشد. با این حال، در برخی بافتهای دینی و اخلاقی، در مقابل بیداری و تهجد قرار میگیرد و به عنوان نمادی از غفلت یا دوری از هوشیاری معنوی تعبیر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل هاجع
واژه «هاجع» یک لفظ اصیل فارسی نیست، بلکه اسمی مشتق از ریشه عربی «ه ج ع» است که به فرهنگ لغات و متون ادبی فارسی راه یافته است. معنای اصلی و بنیادین این کلمه به خوابیدن، استراحت کردن و آرام گرفتن در دل شب اشاره دارد. در لغتنامههای معتبری نظیر دهخدا، این واژه به صورت خفته و آرامگیرنده معنی شده است.
اگرچه خود کلمه «هاجع» به صورت مستقیم در متن قرآن مجید ذکر نشده، اما فعل همخانواده آن یعنی «یهجعون» در آیه ۱۷ سوره ذاریات برای توصیف شبزندهداران (کم خوابیدن در شب برای عبادت) به کار رفته است. از این رو، این کلمه در ادبیات و عرفان همواره مرزی میان استراحت فیزیکی و بیداری معنوی ایجاد میکند.
در کاربردهای عمومی و مسابقات جدول، این کلمه چهار حرفی به عنوان مترادف مستقیم واژههایی چون خفته یا نائم شناخته میشود و کاربرد آن بیشتر جنبه مکتوب، ادبی و کلاسیک دارد تا روزمره.