یعنی چه
این اصطلاح در فرهنگ و ادبیات تاریخی، به قلمرو حکومت ملکه افسانهای سبا (بلقیس) اشاره دارد که در جغرافیای امروز، بخشهایی از یمن و محدوده مأرب را شامل میشود. این دیار به تمدن پیشرفته، سدهای عظیم و ثروت فراوان شهرت داشته است. همچنین در جغرافیای تاریخی ایران، به خرابههای شهر کهن اسفراین در خراسان شمالی نیز «شهر بلقیس» گفته میشود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب واژگانی از ترکیب کلمه فارسی «سَرزَمین» (با کسره اضافه) و اسم خاص «بَلقیس» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «قلمرو ملکه سبا» یا «نام قدیمی یمن در افسانهها» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون بینالمللی و تاریخی انگلیسی، بیشتر از عنوان پادشاهی سبا (Sheba) برای اشاره به این قلمرو استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی برگردانهای دقیقی که برای این مفهوم به کار میروند شامل «قلمرو ملکه سبا»، «دیار سبا» و در بافت جغرافیایی معاصر، «یمن باستان» هستند.
نماد چیست
در ادبیات، شعر و فرهنگ عامه، سرزمین بلقیس نماد شوکت و حشمت از دست رفته، تمدنی غنی، هوشمندی و سیاستمداریِ زنانه، و همچنین نمادی از داستانهای قرآنی درباره هدایت و گذار از خورشیدپرستی به یکتاپرستی است. در فرهنگ عامه ایران نیز نام بلقیس گاه کنایه از مکانهای پر از دفینه و گنجهای پنهان است.
جمعبندی و توضیح کامل سرزمین بلقیس
عبارت «سرزمین بلقیس» یک اصطلاح جغرافیایی-اسطورهای و فرهنگی است که بیش از آنکه یک واژه لغوی مستقل باشد، به پادشاهی کهن سبأ در یمن باستان اشاره دارد. این مفهوم با روایتهای دینی، بهویژه داستان ملکه سبا و حضرت سلیمان در قرآن (سوره نمل) پیوند خورده است؛ گرچه نام بلقیس مستقیماً در قرآن نیامده و بعدها توسط مفسران به تاریخ افزوده شده است.
در بافت تاریخی ایران، این نامگذاری جنبه اسطورهای دیگری نیز پیدا کرده است؛ به طوری که در دوره قاجار، مردم محلی برای حفاظت از بقایای ارگ کهن اسفراین در خراسان شمالی در برابر تخریب و یا به دلیل تصور وجود گنجینههای فراوان، نام «شهر بلقیس» را بر آن نهادند. بنابراین، این اصطلاح همواره یادآور شکوه، ثروت باستانی و داستانهای پندآموز تاریخی است.