سیولیشه یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل سیولیشه

واژه «سیولیشه» یک واژه اصیل و بومی از گویش مازندرانی (زبان طبری) است که از دو بخش «سیو» به معنای سیاه و «لیشه» به معنای حشره یا کرم تشکیل شده است. این واژه در فارسی معیار کاربرد رسمی و روزمره ندارد، اما به دلیل استفاده هوشمندانه نیما یوشیج، پدر شعر نو ایران، در اشعارش (مانند شعر معروف تی تیک، تی تیک... نک می‌زند سیولیشه روی شیشه) وارد قلمرو ادبیات مکتوب فارسی شده است.

این کلمه در لغت به معنای سوسک سیاه است؛ به‌ویژه آن دسته از سوسک‌ها و حشراتی که شب‌هنگام مجذوب نور چراغ می‌شوند و خود را به شیشه پنجره‌ها می‌کوبند. نیما از این ویژگی طبیعی حشره بهره گرفته و به آن جنبه‌ای نمادین بخشیده است؛ به طوری که در فضای شعر او، سیولیشه مظهر انسان‌های سرگشته، غافل و کسانی است که بر تکاپوهای کورکورانه و بیهوده در دل تاریکی اصرار می‌ورزند.

در مجموع، این واژه جایگاهی در متون کلاسیک، رسمی یا مذهبی ندارد و ارزش آن عمدتاً معطوف به غنای گویشی زبان مازندرانی و تصویرسازی‌های نمادین در شعر معاصر فارسی است.