یعنی چه
خوان نهادن در لغت به معنی پهن کردن سفره و چیدن ظروف و طعام روی آن است. در مفهوم کنایی و ادبی، این عبارت به معنای ضیافت دادن، اطعام کردن، بار عام دادن و گشودن سفره بخشش و کرم به روی دیگران استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در فارسی امروز «خان نِ هادَن» است؛ چرا که حرف «و» در کلمه خوان خوانده نمیشود (واو معدوله).
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کنایه یا اصطلاح با توجه به تعداد حروف، خود واژه «خوان نهادن» (۹ حرف) یا مترادفهای آن است.
به انگلیسی
برای بیان مفهوم لغوی (چیدن میز/سفره) از واژه اول و برای مفهوم کنایی و برگزاری ضیافت بزرگ از عبارات بعدی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، بسط المائده دقیقاً به معنای پهن کردن سفره و عبارات دیگر به معنای برپا کردن مهمانی و غذا دادن به دیگران است.
به فارسی
عبارتهای جایگزین و هممعنی فارسی شامل سفره انداختن، خوان آراستن، ضیافت دادن، بار عام دادن و گشادهدستی در اطعام هستند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و فرهنگ ایرانی، خوان نهادن نماد بارز بخشندگی و گشادهدستی است. این اصطلاح یادآور پهلوانیها و خوانهای شاهنامه، سفره حاتم طایی و همچنین نمادی از نعمت گسترده و رزق الهی در شعر شاعرانی چون سعدی و مولوی است.
جمعبندی و توضیح کامل خوان نهادن
عبارت «خوان نهادن» یکی از اصطلاحات اصیل و کنایی زبان و ادبیات فارسی است که ریشه در پارسی میانه دارد. واژه «خوان» به معنای سفره یا طبق غذا و «نهادن» به معنی قرار دادن است که در ترکیب با هم، مفهوم فیزیکی پهن کردن سفره و چیدن طعام را میسازند.
این عبارت در فرهنگ و ادبیات ما فراتر از یک کار روزمره رفته و به عنوان نمادی از جود، کرم، سخاوت و مهماننوازی شناخته میشود. در شعر کلاسیک فارسی، خوان نهادن مکرراً برای توصیف بخشندگی شاهان، پهلوانان و بالاتر از همه، سفره برکت و رزق بیکران خداوند برای بندگانش به کار رفته است.
اگرچه خود این ترکیب واژگانی به طور مستقیم در قرآن مجید نیامده است، اما مفهوم عمیق آن با داستان نازل شدن «مائده» یا همان سفره آسمانی بر حواریون حضرت عیسی (ع) در سوره مائده پیوند معنایی محکمی دارد.