یعنی چه
ترکیبی از دو واژه هممعنی عربی است که مجازاً به سهم، قسمت، روزیِ مقدر و برخورداری از خوشاقبالی و خیر در زندگی اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ واژه اول با فتح حاء و تشدید ظاء (حَظّ) و واژه دوم با فتح نون و کسره صاد (نَصِیب) صورت میگیرد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این عبارت به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای مفاهیمی چون «بهره و سهم» یا «بخت و اقبال» کاربرد دارد.
به انگلیسی
با توجه به سیاق متن، میتوان از معادلهایی که به سهم مقدر یا حصه انسان از بخت و روزی اشاره دارند استفاده کرد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی آن شامل واژههایی چون بهره، سهم، حصه، بخش، روزی، کله، بهر و قسمت است.
در قرآن
واژه «نصیب» بارها از جمله در آیه ۷ سوره نساء (لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ...) و واژه «حظ» نیز در آیاتی مانند آیه ۱۱ سوره نساء (...لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیَیْنِ) به معنای سهم، ارث و بهره مشخص استفاده شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل حظ نصيب
عبارت «حظ نصیب» از ترکیب دو واژه هممعنی و مترادف عربی تشکیل شده است که هر دو در اصل به معنای بهره، سهم، حصه و قسمت هستند. این ترکیب در ادبیات فارسی و تداول زبانی، کنایه و مجاز از بخت، اقبال، روزیِ ازلی و آن چیزی است که از سوی تقدیر و سرنوشت به انسان داده میشود.
اگرچه امروزه واژه «حظ» بیشتر در معنای التذاذ، لذت بردن و خوشی به کار میرود، اما ریشه اصلی آن کاملاً با «نصیب» همسو است. در متون اسلامی و قرآنی نیز هر دو کلمه به طور مکرر و دقیقاً برای تعیین سهمهای مشخص (مانند ارث یا مکنتهای دنیوی و اخروی) استعمال شدهاند و بار معنایی کاملاً حقوقی و تکوینی دارند.