یعنی چه
واژه «تَقِلُّها» یک عبارت فعلی عربی (فعل مضارع + ضمیر) است که در متون دینی و ادعیه به کار رفته و به معنای «آن را بلند میکند»، «آن را حمل میکند» یا «برمیدارد» میباشد؛ مانند بادی که ابرهای بارانزا را حرکت میدهد. در زبان عامیانه فارسی نیز گاهی به صورت مندرآوردی به عنوان جمع واژه عامیانه «تقل» (مخفف تقلب) استفاده میشود که اصالت لغوی ندارد.
تلفظ
این کلمه در اصل عربی با فتح تاء، کسر قاف و تشدید لام مضموم به همراه الف مدّی در پایان قرائت میشود (تَقِلُّها). در کاربرد عامیانه و ساختگی فارسی معمولاً به صورت (Taqal-hā) تلفظ میگردد.
در جدول
این کلمه دقیقاً از ۵ حرف (ت-ق-ل-ه-ا) تشکیل شده است. در طراحهای جدول مذهبی یا متون کهن ممکن است به عنوان معادل عباراتی چون «آن را حمل میکند» مد نظر باشد.
به انگلیسی
با توجه به ریشه فعلی کلمه در زبان عربی، دقیقترین برگردان انگلیسی آن اشاره به حمل کردن یا بالا بردن یک شیء مؤنث (مانند سحاب/ابر) توسط یک فاعل دارد.
به فارسی
اگر این واژه را بر اساس ریشه اصیل عربی آن در نظر بگیریم، برگردان روان فارسی آن عباراتی نظیر «آن را بلند میکند»، «آن را سبک میشمارد» یا «هدایت و حملش میکند» خواهد بود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی این کلمه نماد مفهوم خاصی نیست؛ اما در صورت ارتباط با ریشه «تقل» در متون کهن لغوی به معنی خیساندن، دگرگونی و تغییر حالت تدریجی یک ماده در اثر تماس با آب تعبیر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تقلها
واژه «تقلها» از دو دیدگاه کاملاً متفاوت قابل بررسی است. در نگاه اول و علمی، این عبارت یک ترکیب فعلی عربی بصورت «تَقِلُّها» است که از ریشه (ق ل ل) مشتق شده و در متون مذهبی، ادعیه و صحیفه سجادیه در توصیف پدیدههای طبیعی به کار میرود. معنای دقیق آن «آن را حمل میکند» یا «بالا میبرد» است و معمولاً برای توصیف بادهایی استفاده میشود که ابرهای سنگین بارانزا را بر دوش خود جابهجا میکنند.
در نگاه دوم و عامیانه، این کلمه هیچ ریشه استواری در لغتنامههای رسمی زبان فارسی ندارد. در گفتار کوچهبازاری، گاهی کلمه «تَغَل» یا «تَقَل» به عنوان مخفف و شکل شکسته واژه «تقلب» (مثلاً تقل زدن در امتحان) استفاده میشود و عامه مردم به اشتباه یا شوخی، با اضافه کردن علامت جمع فارسی، صورت «تقلها» را از آن میسازند که یک غلط مصطلح و فاقد جایگاه ادبی است.
بنابراین اگر با این کلمه در جدول یا مسابقات مواجه شدید، بسته به سیاق طراح، یا هدف همان ساختار ۵ حرفی کلمه قرآنی/ادعیه به معنای حمل کردن است و یا به ریشه کهن و متروک «تقل» در معنای خیساندن و آغشتن در آبنمک اشاره دارد.