معنی
این واژه صفت نسبی است و به هر چیز یا هر کسی که به خاندان عثمان بن ارطغرل (بنیانگذار دودمان عثمانی) یا قلمرو و فرهنگ امپراتوری عثمانی وابستگی داشته باشد، اشاره میکند. همچنین در قدیم به سکه و لیرهٔ رایج این دولت نیز اطلاق میشد.
یعنی چه
عثمانی به معنای منسوب بودن به سلسله، تمدن، جغرافیا و حکومت چندقومیتی است که از اواخر قرن سیزدهم تا اوایل قرن بیستم میلادی بر بخشهای وسیعی از آسیا، اروپا و آفریقا حکمرانی میکرد. این واژه یک مفهوم تاریخی و کلاسیک است.
مترادف
در متون کهن فارسی، گاهی از قلمرو عثمانی با نام «روم» یا «آسیای صغیر» یاد میشده است.
متضاد
این واژه به دلیل خاص و نسبی بودن، متضاد حقیقی و ثابت در زبانشناسی ندارد، اما در تقابلهای تاریخی روبروی دولتهای همدوره مانند صفویان قرار میگیرد.
ریشه
ریشهٔ اصلی واژه عربی و از سه حرف «ع ث م» است (که در لغت به معنای بچهٔ مار یا بچهٔ هوبره است). این نام در زبان ترکی به شکل Osman تلفظ میشود و اشاره به نام عثمان اول، بنیانگذار این امپراتوری دارد.
به انگلیسی
واژه معادل رسمی در زبان انگلیسی برای اشاره به امپراتوری و فرهنگ عثمانی است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به دوران، مردم و حکومت عثمانی از این صفت استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عثمانی
واژهٔ «عثمانی» یک صفت نسبی تاریخی و سیاسی در زبان فارسی است که در وهلهٔ اول به امپراتوری بزرگ عثمانی، شهروندان، فرهنگ و پادشاهی آلعثمان (بین سالهای ۱۲۹۹ تا ۱۹۲۲ میلادی) اشاره دارد. ریشهٔ این کلمه به نام عثمان بن ارطغرل، بنیانگذار این دودمان بازمیگردد که با پسوند نسبت فارسی ترکیب شده است.
این کلمه گرچه در متن آیات قرآن کریم به کار نرفته، اما در حوزهٔ علوم قرآنی در اصطلاح معروف «مصحف عثمانی» یا «رسمالخط عثمانی» به کار میرود که اشاره به نسخهٔ استاندارد شدهٔ قرآن در زمان خلیفهٔ سوم دارد. نماد بارز مادی این واژه نیز پرچم سرخرنگ هلال و ستاره و طغراهای سلاطین این دوره است.