یعنی چه
در اصطلاحات فقهی و حقوقی، به مالی گفته میشود که بدهکار (راهن) در قبال دریافت وام یا وجود بدهی، به عنوان تضمین به طلبکار (مرتهن) میدهد تا در صورت عدم پرداخت دین، طلبکار بتواند طلب خود را از محل فروش آن مال وصول کند.
تلفظ
این ترکیب از واژه عربی «مال»، حرف تعریف «ال» و واژه «رهانه» (بر وزن فعاله از ریشه رهن) ساخته شده و به صورت مَالُ الرَّهَانَه (māl-or-rahāneh) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۱۰ حرف دارد و معادلهای آن واژههایی چون مال مرهون، عین مرهونه و وثیقه هستند.
به عربی
در فقه و زبان عربی، به جای این ترکیب بیشتر از اصطلاحات «المرهون» یا «العین المرهونة» برای اشاره به مال مورد وثیقه استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای روان فارسی این اصطلاح، عبارتند از «مالِ گرو»، «مالِ گرویی» یا «دارایی وثیقهگذاریشده» که مفهوم حبس مال برای تضمین را میرسانند.
در قرآن
خودِ ترکیب «مال الرهانه» در قرآن نیست؛ اما ریشه آن (ر-ه-ن) در آیه ۲۸۳ سوره بقره به صورت «فَرِهَانٌ مَقْبُوضَةٌ» (پس گروهایی گرفته شود) در مبحث دادوستد و بدهکاری، و در آیه ۳۸ سوره مدثر به صورت «كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ» (هر کس در گرو اعمال خویش است) به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل مال الرهانه
اصطلاح «مال الرهانه» (یا مالِ رهن/مالِ مرهون) در دانش حقوق و فقه اسلامی به دارایی، ملک یا کالایی اطلاق میشود که مدیون برای جلب اطمینان دائن، در اختیار او یا یک شخص ثالث امین قرار میدهد. این مال تا زمان تسویه کامل بدهی در وضعیت توقیف و رهن باقی میماند و حق تصرف مالکانه کامل از صاحب آن سلب میشود.
هدف اصلی از تعیین مال الرهانه، ایجاد یک پشتوانه محکم مالی برای طلبکار است؛ به طوری که اگر بدهکار در موعد مقرر به تعهدات خود عمل نکرد، طلبکار قانونی بتواند از طریق مراجع قضایی یا ثبتی، مال مذکور را به فروش رسانده و طلب خود را برداشت کند. پس از پرداخت کامل بدهی، این مال اصطلاحاً «فک رهن» شده و به مالک بازمیگردد.