یعنی چه
تمتع در لغت به معنای دست یافتن به منافع، سود بردن و حظ و لذت کافی از یک نعمت یا دارایی است. این واژه در متون ادبی، فقهی و حقوقی برای اشاره به پایداریِ بهرهوری و استفاده درست از امکانات به کار میرود.
تلفظ
این واژه مصدری از باب تفعّل است و به صورت تَمَتُّع (با تشدید و ضمه روی حرف تاء دوم) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه تمتع معمولاً با پاسخهایی نظیر برخورداری، بهرهمندی یا سود بردن همپوشانی دارد و خود واژه دارای ۴ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، واژههایی نظیر Enjoyment برای جنبههای حسی و لذت، و Benefit یا Utilization برای جنبههای کاربردی و حقوقی استفاده میشوند.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی برای این کلمه شامل بهرهمندی، کامروایی، دستاورد، سود بردن و خوشگذرانی مشروع از مواهب هستند.
نماد چیست
در حوزه مفاهیم انتزاعی و ادبی، تمتع نماد بهرهبرداری موقت و گذرا از زندگی مادی است؛ همانطور که در متون فکری و عرفانی گاه به عنوان نمادی از دلبستگی فانی در برابر مواهب ابدی یاد میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تمتع
واژه تمتع ریشه در زبان عربی (م ت ع) دارد و به طور کلی مفهومِ عمیقِ سود بردن، کامروا شدن و لذت بردن پایدار از امکانات و مواهب را افاده میکند. این اصطلاح علاوه بر کاربردهای عمومی ادبی در زبان فارسی، جایگاه ویژهای در متون حقوقی و فقهی دارد؛ به طوری که در مناسک مذهبی، «حج تمتع» به نوع خاصی از حج اطلاق میشود که با نوعی بهرهمندی مجاز میان عمره و حج همراه است.
در تحلیل معنایی این واژه، تفاوت ظریفی میان آن و مفاهیمی چون انتفاع وجود دارد؛ تمتع صرفاً به دست آوردن سود مادی نیست، بلکه حسِ رضایت، تلذذ و استفاده کامل از یک موقعیت یا دارایی را نیز در خود نهفته دارد. از همین رو، متضادهای آن لغاتی چون محرومیت و بیبهرگی هستند که نشاندهنده دستخالی ماندن از مواهب است.