یعنی چه
نهادینه به ویژگی یا حالتی اشاره دارد که از یک وضعیت موقتی، سطحی یا گذرا خارج شده و به صورت یک رسم، قانون، عادت یا ساختار پایدار درآمده است؛ به گونهای که در عمق یک جامعه، فرهنگ یا روان فرد ریشه دوانده باشد.
مترادف
واژههایی مانند درونیشده، مستقر، ریشهدار و قانونمند نزدیکترین همپوشانی معنایی را با این کلمه در متون جامعهشناسی و روانشناسی دارند.
تلفظ
این واژه به صورت نَهادینه (nahādineh) تلفظ میشود که از ریشه فارسی «نهاد» به همراه پسوندهای صفتساز شکل گرفته است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «تثبیتشده»، «درونیشده» یا «پایدار و ساختارمند»، واژه ۷ حرفی «نهادینه» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن (اجتماعی، روانی یا ساختاری)، از این واژگان برای رساندن مفهوم درونی یا ساختاری شدن استفاده میشود.
به فارسی
این واژه اصالتاً فارسی و مرکب است که از «نهاد» (به معنای بنیان، ساختار، قرار) به همراه پسوند صفتساز «ـینه» ساخته شده و به معنای «دارای حالتِ بنیادین یا تثبیتشده» است.
نماد چیست
در تصویرسازیهای نمادین علوم انسانی، هر چیزی که نهادینه میشود را به ریشههای عمیق یک درخت در خاک یا ستونهای استوار یک بنای ماندگار تشبیه میکنند که ثبات، دوام و نفوذ پایداری را نشان میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل نهادینه
واژه «نهادینه» یکی از اصطلاحات کلیدی و پرکاربرد در ادبیات معاصر فارسی، بهویژه در حوزههای جامعهشناسی، روانشناسی و علوم اداری است. این کلمه وضعیت، رفتار یا قانونی را توصیف میکند که از حالت یک اقدام گذرا، سطحی یا سلیقهای خارج شده و به یک جزء لاینفک، قانونمند و پذیرفتهشده در ساختار یک سیستم یا عمق روان انسان تبدیل شده است.
فرایند نهادینهسازی تلاشی است برای پایدار کردن الگوهای رفتاری و ساختاری؛ به طوری که جامعه یا فرد بدون نیاز به فشارهای بیرونی مستمر یا نظارت مداوم، بر اساس آن چارچوبها عمل کند. از همین رو، این واژه در تقابل با مفاهیمی چون بیثباتی، موقتی بودن و ساختارشکنی قرار میگیرد و نشاندهنده ریشهدار شدن عمیق یک مفهوم است.