یعنی چه
واژه «الخشم» یک لغت عربی (همراه با الف و لام معرفه) است که به معنای بینی، استخوان بالایی بینی (پل بینی) یا مجرای بویایی میباشد. در اصطلاح پزشکی کهن، به عارضهای که موجب گرفتگی بویایی و ایجاد بوی بد در بینی میشود نیز «خَشَم» میگفتند. همچنین در زبان عامیانه کشورهای حوزه خلیج فارس و بنادر جنوب ایران، این کلمه به طور کلی به معنای بینی به کار میرود.
تلفظ
این کلمه با فتح خاء و سکون شین به صورت «اَلْخَشْم» (al-khašm) تلفظ میشود. در حالت بدون الف و لام، به صورت «خَشْم» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح سوال به کلمه ۵ حرفی «الخشم» اشاره کند، پاسخ خود واژه است و اگر معنای آن را بخواهد، کلماتی مانند «بینی» یا «خیشوم» مد نظر هستند.
به انگلیسی
برای اشاره به عضو بینی از کلمه Nose و برای اشاره تخصصیتر به بخش استخوانی آن از Nasal bridge استفاده میشود.
به عربی
در عربی فصیح و استاندارد، واژه اصلی برای بینی «الأنف» است و «الخیشوم» به مجرای بالایی بینی اشاره دارد، در حالی که «الخشم» بیشتر کاربرد لهجهای و بومی دارد.
به فارسی
در زبان فارسی، دقیقترین معادل برای این واژه اندام «بینی» یا «دماغ» است. باید توجه داشت که این واژه عربی نباید با کلمه فارسی «خشم» (به معنی غضب و عصبانیت) اشتباه گرفته شود.
نماد چیست
به عنوان یک واژه عربی به معنی بینی، نماد فرهنگی یا استعاری خاصی برای آن ثبت نشده است؛ اما اگر آن را با واژه همنویسه فارسیاش یعنی «خشم» بسنجیم، در فرهنگ ایرانی نماد آتش، شعله و برافروختگی احساسی است.
جمعبندی و توضیح کامل الخشم
واژه «الخشم» یک کلمه عربی دارای الف و لام معرفه است که به معنای «بینی» یا «پل بینی» کاربرد دارد. این لغت علاوه بر زبان عربی (بهویژه در لهجههای خلیجی)، به واسطه تبادلات فرهنگی به گویشهای محلی بنادر و جزایر جنوب ایران نیز راه یافته است. در لغتنامههای کهن، این واژه با ریشه «خ ش م» به مجرای بویایی و بیماریهای مربوط به آن اشاره دارد و همخانواده معروف آن «خیشوم» در علم تجوید قرآنی به عنوان محل خروج صدای غنه شناخته میشود.
نکته حائز اهمیت در بررسی این واژه، تمایز بافت زبانی آن است. در حالی که «الخشم» در عربی به یک عضو بدن (بینی) اشاره میکند، واژه همنویسه آن در زبان فارسی یعنی «خشم» به معنای غضب، عصبانیت و برآشفتگی است که ریشهای کاملاً ایرانی و کهن دارد. همچنین این واژه با این رسمالخط در متن قرآن نیامده و معادل مفهوم فارسی آن در کتاب آسمانی، واژه «غضب» میباشد.