یعنی چه
«مُقَشْقِشَه» در لغت به معنای شفادهنده، برطرفکننده آلودگی و پاککننده است. در اصطلاح علوم قرآنی و تفسیری، «سور مقشقشه» به مجموعهای از سورهها (بهویژه کافرون، اخلاص و توبه) اطلاق میشود که با تجلی توحید ناب، زنگار نفاق و شرک را از قلب و روح انسان میزدایند و ایمان را خالص میسازند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از واژه «سُوَر» (جمع سُورت به معنی سورهها) و «مُقَشْقِشَه» (اسم فاعل از مصدر چهارحرفی قشقشه) است.
در جدول
در سؤالات طراحان جدول، عبارت «سور مقشقشه» به عنوان پاسخ ۹ حرفی برای سورههای پاککننده از شرک و نفاق شناخته میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای متون و علوم اسلامی، برای انتقال معنای شفابخشی و پاککنندگی این سورهها از واژگان معادل تطهیر و تبرئه استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق مفهومی این عبارت به زبان فارسی، «سورههای پاککننده روح» یا «سورههای شفادهنده از نفاق» است.
در قرآن
این ترکیب عینا در متن خود قرآن نیامده است، بلکه یک اصطلاح تفسیری و عنوانی است که توسط صحابه و مفسرانی چون ابنعباس به سورههایی که دست منافقان را رو کرده یا توحید محض را بیان داشتهاند، داده شده است. به سورههای کافرون و اخلاص «المقشقشتان» (دو سوره مقشقشه) نیز میگویند.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ اسلامی نمادی از تبرئه، بازگشت به اصالت پاک انسانی، خالصسازی ایمان و زدودن همهجانبه زنگارهای معنوی از قلب مومن است.
جمعبندی و توضیح کامل سور مقشقشه
اصطلاح «سور مقشقشه» یکی از عناوین تفسیری و کهن در علوم قرآنی است که به گروهی از سورههای قرآن مجید از جمله سوره اخلاص، کافرون و توبه اطلاق میشود. واژه مقشقشه از ریشه لغوی عربی به معنای پوستانداختن، بهبودی یافتن بیمار و کنده شدن پوستههای مرده و آلوده بر اثر بیماری است؛ مفسران بزرگ اسلامی با الهام از این معنای لغوی، سورههایی را که با محتوای عمیق خود، روح انسان را از بیماریهای پوچ و مهلک معنوی مانند شرک، نفاق و شک شفا داده و مبرّا میکنند، به این نام خواندهاند.
در متون کهن و تفاسیر معروفی همچون لسانالعرب یا الاتقان سیوطی اشاره شده که تلاوت و تدبر در این سورهها همانند یک داروی شفابخش، تمام زوائد، ناخالصیها و آلودگیهای اعتقادی را از قلب مومن پاک میکند. به طور خاص، به دو سوره مبارکه اخلاص و کافرون که محوریت آنها توحید مطلق و مرزبندی صریح با شرک است، «المقشقشتان» یا دو سوره پاککننده میگویند. این اصطلاح امروزه در معماها و جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک گنجینه لغوی کاربرد دارد.