یعنی چه
خط میخی اوگاریتی یک عبارت اصطلاحی و تخصصی در باستانشناسی و زبانشناسی است. این عبارت به قدیمیترین الفبای مکتوب جهان اشاره دارد که شکل ظاهری آن از خطوط میخی بینالنهرین الهام گرفته شده، اما برخلاف آنها هجایی یا واژهنگار نیست، بلکه کاملاً الفبایی (ابجد) است و برای نگارش زبان سامیِ «اوگاریتی» در پیرامون قرن ۱۴ پیش از میلاد در دولتشهر باستانی اوگاریت استفاده میشده است.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «خَطِّ مِیخِیِ اوُگارِیتِی» (xatte mixiye ugâriti) است که واژه آخر منسوب به شهر باستانی اوگاریت است.
در جدول
در مسابقات طراحان جدول و بازیهای کلماتی، پاسخ دقیق این مدخل «خط میخی اوگاریتی» است که دقیقاً ۱۴ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون علمی و بینالمللی باستانشناسی از عبارات Ugaritic cuneiform یا Ugaritic alphabet برای اشاره به این خط استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی علاوه بر اصطلاح رایج «خط میخی اوگاریتی»، از برگردانهایی نظیر «الفبای اوگاریتی»، «دبیرهٔ میخی اوگاریت» و «ابجد اوگاریتی» نیز استفاده میشود.
در قرآن
این عبارت یا نام در قرآن نیامده است. زبان و خط اوگاریتی در حدود قرن ۱۲ پیش از میلاد، یعنی قرنها پیش از نزول قرآن، با ویرانی شهر اوگاریت کاملاً منقرض شده بود.
نماد چیست
این خط نماد و مظهر نخستین تلاش موفق بشر برای جایگزینی سیستمهای پیچیده چندصد نشانهای با یک نظام الفبایی ساده ۳۰ حرفی است. همچنین در استاندارد یونیکد، بلوک اختصاصی در بازه U+10380 تا U+1039F به نمادهای این خط اختصاص دارد؛ مانند نماد 𐎀 برای حرف الف و 𐎁 برای حرف ب.
جمعبندی و توضیح کامل خط میخی اوگاریتی
خط میخی اوگاریتی یکی از کلیدیترین کشفیات باستانشناسی در منطقه رأس شمرا (سوريه امروزی) است که انقلابی در تاریخ نگارش بشر ایجاد کرد. این خط با وجود استفاده از ظاهر گوه مانند یا میخی، بر خلاف خطوط میخی سومری یا اکدی که هجایی بودند، ساختاری کاملاً الفبایی (ابجد) دارد و شامل ۳۰ نشانه برای نگارش زبان سامی اوگاریتی است.
اهمیت بزرگ تاریخی این خط در آن است که برای اولین بار در تاریخ، حروف را بر اساس نظم و ترتیب الفبایی «ابجد» (أ، ب، ج، د...) مرتب کرده است. این شیوه چیدمان بعدها به الفبای فنیقی، عبری، عربی و در نهایت با تغییراتی به سیستمهای نگارشی غربی نظیر یونانی و لاتین ارث رسید و پایه تمام الفباهای مدرن امروزی شد.