یعنی چه
«ام جمیل» یک کنیه عربی است که به صورت تحتاللفظی یعنی «مادرِ جمیل» یا «دارای فرزندی به نام جمیل». در تاریخ اسلام، این نام به طور خاص اشاره به «اروی بنت حرب» دارد؛ زنی اشرافی و از دشمنان سرسخت پیامبر (ص) که به همراه همسرش ابولهب از هیچ آزار و اذیتی علیه مسلمانان دریغ نمیکرد.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از دو واژه عربی «اُمّ» (با ضمه روی الف) و «جَمیل» (با فتح جیم) است که در حالت اضافه اُمِجَمیل خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «همسر ابولهب»، «خواهر ابوسفیان» یا «لقب حمالة الحطب»، کلمه ۶ حرفی «ام جمیل» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و دانشنامههای بینالمللی، این شخصیت تاریخی را با نگارش Umm Jamil یا Oum Jamil معرفی میکنند.
به فارسی
ترجمه تحتاللفظی این ترکیب عربی در زبان فارسی «مادرِ زیبا» یا «مادرِ جمیل» است، اما به عنوان اسم خاص تاریخی کاربرد دارد و مستقیماً ترجمه نمیشود.
در قرآن
نام او به صورت مستقیم در قرآن نیامده، اما در سوره مسد (تبت) آیه ۴ و ۵ با عبارت «وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ» (و همسرش، آن هیزمکش دوزخ) به وی اشاره شده است که به خاطر خار گذاشتن در مسیر پیامبر یا سخنچینی به این روز افتاد.
نماد چیست
در فرهنگ و تفاسیر اسلامی، ام جمیل به عنوان نمادِ زبانی گزنده، آتشافروزی و فتنهانگیزی میان مردم، و سوءاستفاده از ثروت و جایگاه اجتماعی برای مبارزه با حق شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ام جمیل
ام جمیل (اروی بنت حرب) یکی از چهرههای سرشناس صدر اسلام در جبهه مخالفان پیامبر است. او که خواهر ابوسفیان و همسر ابولهب بود، به دلیل کینهتوزی شدید و جایگاه اجتماعی بالایش در قریش، تمام توان خود را برای آزار رساندن به مسلمانان و شخص پیامبر اسلام به کار بست.
شهرت اصلی او در تاریخ و ادبیات دینی به خاطر اشارات مستقیم سوره مسد به وی است. صفت «حمالة الحطب» یا هیزمکش که در قرآن برای او آمده، در تفاسیر هم به معنای مادی آن (جمعآوری خار برای ریختن سر راه پیامبر) و هم به معنای کنایهای آن (نماد فتنهانگیزی و روشن کردن آتش اختلافات) تعبیر شده است.
امروزه این نام بیش از آنکه یک واژه لغوی با کاربرد روزمره باشد، به عنوان یک اصطلاح تاریخی-تفسیر در فرهنگ اسلامی برای اشاره به نمادهای حسادت، سخنچینی و فتنهگری به کار میرود و در جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان پاسخ گزینههای مرتبط با تاریخ اسلام یافت میشود.