یعنی چه
این واژه صفت قیدی است و به رفتاری اشاره دارد که صرفاً بر پایه تمایل به کسب نفع شخصی، بهرهوری مادی و فرصتطلبی صورت میگیرد و در آن اصول اخلاقی یا منافع و زیان دیگران نادیده گرفته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [سُودْ + جُو + یانِه] است.
در جدول
کلمه «سودجویانه» در حل جدول کلمات متقاطع ۹ حرف دارد. از پاسخهای مشابه آن میتوان به منفعتطلبانه و سوداگرانه اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن از واژههای متعددی استفاده میشود که بار منفی منفعتطلبی شخصی را میرسانند.
به عربی
در زبان عربی واژههایی که به سوءاستفاده از شرایط برای منافع شخصی اشاره دارند، معادل این کلمه قرار میگیرند.
به فارسی
واژه سودجویانه کاملاً فارسی و اصیل است. از ترکیب «سود» (منفعت در فارسی میانه) + «جو» (بن مضارع جستن به معنی طلب کردن) + «ـانه» (پسوند صفتساز و قیدی) ساخته شده است. واژههای همخانواده آن شامل سود، سودجو، سودجویی، سوداگر و سودآور هستند. متضادهای آن نیز شامل نوعدوستانه، خیرخواهانه، ایثارگرانه و فداکارانه میشود.
نماد چیست
در ادبیات اخلاقی و اجتماعی، این واژه بار معنایی کاملاً منفی و انتقادی دارد و نماد طمع، فرصتطلبی و ترجیح مادیات بر اخلاق است. در کاریکاتورها و تصویرسازیهای مدرن، چنگ زدن روی منابع یا نشانههایی مانند کیسه پول منفذدار وجه نمادین آن است. همچنین در مفاهیم قرآنی با پدیدههایی چون اکل مال به باطل (خوردن مال مردم به ناحق) و شُحّ (بخل همراه با طمع) قرابت معنایی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل سودجویانه
واژه «سودجویانه» یک صفت قیدی اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب ریشههای مادی و معنایی به دست آمده تا رفتاری را توصیف کند که در آن فرد یا نهاد، تنها به دنبال کسب بیشترین نفع مادی و شخصی خود است. این واژه در ادبیات اجتماعی و اخلاقی جامعه بار منفی شدیدی دارد، چرا که معمولاً نشاندهنده زیر پا گذاشتن انصاف، عدالت و حقوق دیگران برای رسیدن به مقاصد مالی است.
از نظر ساختاری، این کلمه پیوند مستقیمی با مفاهیمی چون سوداگری و منفعتطلبی دارد و در مقابل رفتارهای والای انسانی نظیر ایثار، دگرخواهی و خیرخواهی قرار میگیرد. در پهنه زبانهای دیگر نیز معادلهای آن همواره به رفتارهای استثمارگرانه و فرصتطلبانهای اشاره دارند که تعادل و اخلاق جمعی را فدای خواستههای شخصی میکنند.