یعنی چه
این اصطلاح در زبان فارسی یک تعبیر عامیانه و کنایی است که برای توصیف حالت کسی به کار میرود که به شدت و به صورت ناگهانی ترسیده، وحشتزده شده یا قالب تهی کرده است؛ به طوری که تمام جرئت و دلوجرات خود را در یک لحظه از دست میدهد.
تلفظ
تلفظ صحیح و عامیانه این عبارت به صورت «زُهرَش تَرکید» (zohrah-ash tarkid) است که واژهٔ زُهره در آن با ضمهٔ حرف اول خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «کنایه از ترس شدید» یا «وحشتزدگی ناگهانی»، عبارت ۱۱ حرفی «زهره اش ترکید» یا معادلهای کوتاهتر آن مانند «زهره ترک» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این میزان از ترس ناگهانی، از اصطلاحات کنایی فوق استفاده میشود که معادل حسی و معنایی دقیقی برای این عبارت فارسی هستند.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنی فارسی این اصطلاح شامل مواردی چون: قالب تهی کردن، از ترس خشک شدن، دلش ریختن، کوبیده شدن و هول کردن مفرط است.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی نماد عینی از بین رفتن کامل شجاعت و تسلیم شدن جسم و روح در برابر یک عامل ترسآورِ بسیار سهمگین و غیرمنتظره است.
جمعبندی و توضیح کامل زهره اش ترکید
اصطلاح عامیانه و کنایی «زهرهاش ترکید» ریشه در باورهای طب سنتی و قدما دارد. در گذشته اعتقاد بر این بود که انسان یا حیوان در اثر ترس و شوک شدیدِ ناگهانی، کیسه صفرایش (که در فارسی زَهرِه نامیده میشود) پاره شده و زردآب تلخ آن به داخل جگر و بدن میریزد که این امر مایهٔ بیماری سخت یا مرگ از وحشت میشد.
امروزه این تعبیر به عنوان یک کنایه کاملاً جاافتاده برای بیان بالاترین حد از ترس و غافلگیری استفاده میشود. این عبارت یک اصطلاح اصیل، عامیانه و بومی زبان فارسی است و در متون مذهبی مانند قرآن کریم به کار نرفته، اما در ادبیات شفاهی و مکتوب فارسی جایگاه ویژهای دارد.
در ساختار زبان، واژههای همخانوادهای همچون زهرهمند (باجرئت)، بیزهره (ترسو) و زهرهتَرَک نیز از همین ریشه مشتق شدهاند و همگی به نسبتِ شجاعت یا ترس در وجود انسان اشاره دارند.