یعنی چه
بیملاحظه به فردی اطلاق میشود که در اعمال و گفتار خود، سنجش، تدبر و رعایت جوانب کار یا احساسات و آسایش دیگران را کنار میگذارد. این ویژگی رفتاری ناشی از شتابزدگی، بیتوجهی یا غفلت است که میتواند به خود فرد یا اطرافیانش آسیب معنوی یا مادی بزند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [بیمُلاحِذِ] (bi-molāheze) است که از پیشوند نفی فارسی «بی» و واژه عربی «ملاحظه» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، برای راهنمای واژههایی مثل «غافل»، «بیفکر»، «شتابزده» یا «رعایتنکن»، واژه ۸ حرفی «بیملاحظه» یا جایگزینهای آن به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، در زبان انگلیسی اگر منظور رعایت نکردن حقوق دیگران باشد از inconsiderate و اگر منظور رفتارهای پرخطر و بیاحتیاطی باشد از reckless استفاده میشود.
به فارسی
از معادلها و واژههای هممعنی فارسی آن میتوان به بیتوجه، بیاحتیاط، بیمبالات، نسنجیده، غافل، سرسری، سهلانگار و بیفکر اشاره کرد که همگی بر عدم سنجش عواقب کار دلالت دارند.
در قرآن
عین واژه «بیملاحظه» یا ریشه زبانی آن (ل ح ظ) در قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، مفاهیم اخلاقی و رفتاری مشابهی چون «غفلت» (بیخبری و غافل بودن) و «عجله» (شتابزدگی بدون تدبر) در آیات مختلف مورد نکوهش قرار گرفتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل بیملاحظه
واژه بیملاحظه صفت مرکبی است که از ترکیب پیشوند نفی «بی» فارسی و اسم مصدر عربی «ملاحظه» (از ریشه لحظ) ساخته شده است. این کلمه در لغت و اصطلاح به فردی اشاره دارد که در تعاملات اجتماعی یا رفتارهای شخصی خود، دوراندیشی، احتیاط و احترام به حقوق و آسایش اطرافیان را نادیده میگیرد و رفتاری سرسری یا گستاخمآبانه از خود بروز میدهد.
در ساختار زبانی، این کلمه تضاد آشکاری با مفاهیمی چون دوراندیشی، محتاط بودن و ملاحظهکاری دارد. در ریشهشناسی آن، «ملاحظه» به معنی نگریستن با گوشه چشم و دقت کردن است و فرد بیملاحظه کسی است که حتی نگاهی گذرا یا توجهی حداقلی به عواقب کارهای خود ندارد.
بررسی کاربرد این واژه نشان میدهد که گرچه ریشه سنتی یا تصویر نمادین خاصی برای آن تعریف نشده است، اما به عنوان یک صفت رفتاری منفی در ادبیات روزمره و اخلاق کاربردی، برای نقد رفتارهای نسنجیده و آزاردهنده به وفور استفاده میشود.