یعنی چه
لوت در زبان فارسی واژهای چندمعنایی است. نخست به معنای برهنه، لخت و عریان به کار میرود که در نامگذاری دشت لوت نیز به همین معنای زمین خشک و بیگیاه است. دوم در ادبیات عرفانی و متون کهن صوفیانه به معنای طعام، خوراک و مائده به کار رفته است. همچنین در حوزه موسیقی، لوت نام یک ساز زهی قدیمی غربی (Lute) شبیه به عود است.
ریشه
ریشه این واژه در معانی برهنگی و غذا، اصیل و پارسی کهن (احتمالاً دگرگونشده از واژه رُت) است. در معنای ساز موسیقی، ریشهای اروپایی (فرانسوی Luth) دارد که خود در اصل از العود عربی گرفته شده است. این واژه با «لوط» عبری نباید اشتباه شود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه لوت معمولاً با راهنماهای «برهنه»، «لخت»، «بیابان بیگیاه» یا «طعام و غذا» پرسیده میشود که پاسخ آن ۳ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، معادلهای انگلیسی آن متفاوت است؛ برای دشت و برهنگی از Bare، برای خوراک از Food و برای ساز از Lute استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای معنای برهنگی لوت از واژههای عریان و برای مفهوم صوفیانه آن از طعام استفاده میشود. همچنین فعل مَأ أَلَتْنَاهُمْ در قرآن از ریشه ل و ت به معنی کاستن است.
به ترکی
در زبان ترکی برای معنای اصلی و رایج آن یعنی عریان و لخت از کلمه Çıplak استفاده میشود و معادل ساز لوت نیز Lavta ذکر شده است.
به فارسی
برگردانها و مترادفهای دقیق فارسی این واژه شامل لخت، عریان، بیکَس و کار، زمین خشک و بیآبوعلف، قوت، خورش و تنقلات است.
جمعبندی و توضیح کامل لوت
واژه «لوت» از نمونههای جالب چندمعنایی در زبان فارسی است. این کلمه در جغرافیا و زبان عامه، تداعیکننده دشت لوت، خشکی، گرمای سوزان و زمین عریان و بیگیاه است. از سوی دیگر، در اصطلاحات صوفیه و ادبیات عرفانی (مانند اشعار مولانا)، این واژه کاملاً تغییر ماهیت داده و به معنای طعام لذیذ، روزی حلال و مائدههای معنوی به کار میرود.
همچنین باید توجه داشت که این کلمه با «لوط» که نام پیامبر است و ریشه عبری دارد کاملاً متفاوت بوده و نباید اشتباه گرفته شود. در دنیای هنر نیز لوت به یک ساز زهی قدیمی غربی اشاره دارد که ساختاری شبیه به بربط فارسی دارد.