یعنی چه
«نگاه موزیانه» (که املای درست آن «نگاه موذیانه» است) به نوعی نگاه کردن اشاره دارد که در آن بدجنسانه بودن، شیطنت، حیلهگری یا وجود یک نقشه و نیت پنهانی موج میزند. این نگاه معمولاً زیرچشمی و رندانه است و نشان میدهد فرد قصد آزار دادن، فریب دادن یا پنهان کردن حقیقتی را دارد.
تلفظ
تلفظ مصطلح این ترکیب صفت و موصوفی به صورت [neghāh-e mōziyāneh] است.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود کلمه «نگاه موزیانه» با ۱۱ حرف یا املای صحیح آن «نگاه موذیانه» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از عباراتی نظیر sly look یا insidious look برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
در قرآن
خود این ترکیب یا واژه «موذی» در قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم مشابهی چون «خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ» (چشمهای خیانتکار) در آیه ۱۹ سوره غافر به نگاههای پنهانی و نادرست اشاره دارد. همچنین ریشه آن در قالب فعلی «یُؤْذُونَ» (آزار میدهند) بارها ذکر شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات، این نوع نگاه نماد شخصیتهای حیلهگر، منافق یا توطئهگر است. در نمادشناسی حیوانی نیز معمولاً این حالت به مکر روباه یا تیزبینی و شیطنت پنهان مار و موش تشبیه میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نگاه موزیانه
ترکیب «نگاه موزیانه» که در اصل باید با حرف ذال به صورت «نگاه موذیانه» نوشته شود، تعبیری وصفی در زبان فارسی است که رفتاری برخاسته از بدجنسی، رندی و حیلهگری را توصیف میکند. این اصطلاح واژهای کلاسیک یا مذهبی مستقل نیست، بلکه از الحاق واژه عربی موذی (آزاردهنده) با پسوند فارسی «ـانه» پدید آمده تا حالتی از نگاه را نشان دهد که نیت پاکی پشت آن وجود ندارد.
در ادبیات معاصر و کاربردهای روزمره، این عبارت برای توصیف افرادی به کار میرود که با چشمهای خود نقشهای پنهان یا شیطنتی آمیخته به آزار را بازگو میکنند. متضاد این تعبیر، نگاههای معصومانه، صادقانه و بیریا است که شفافیت نیت فرد را به تصویر میکشد.
اگرچه این عبارت در متون دینی عیناً یافت نمیشود، اما از نظر اخلاقی با مفاهیمی چون نگاه خیانتآمیز یا رفتار فریبکارانه که مایه آزار دیگران است قرابت معنایی دارد و در حل جداول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک ترکیب ۱۱ حرفی شناخته میشود.