یعنی چه
گود شدن به معنی ژرف شدن، مقعر شدن، فرورفتن یک سطح بر اثر فشار، خاکبرداری یا فرسایش است. این ترکیب اصطلاحاً برای فرو رفتن چشمها یا گونهها به دلیل بیماری، لاغری یا کمخوابی نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ واژه به صورت «گُودْ شُدَن» (gowd šodan) است؛ گود صفت مشبهه و شدن فعل کمکی تغییر حالت میباشد.
در جدول
در حل جداول متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر عمیق شدن یا فرورفتن، کلمه «گود شدن» با ۶ حرف یا مترادفهای آن به کار میروند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به متن، از افعال مختلفی برای این مفهوم استفاده میشود. برای عمیق شدن زمین یا چاله از to deepen یا to cave in و برای اعضای بدن از اصطلاح sunken استفاده میکنند.
به arabic
در زبان عربی واژه «تَعَمُّق» برای ژرف شدن سطوح و اصطلاح «غُؤُور العين» برای گود شدن و فرو رفتن چشم در کاسه سر به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزین فارسی این واژه عبارتند از: عمیق شدن، ژرف شدن، فرورفتن، چال شدن، حفرهدار شدن و مقعر گشتن.
نماد چیست
این واژه در پزشکی و توصیف چهره، نماد خستگی، بیماری و ضعف جسمانی است (مانند گود شدن زیر چشم). اما ریشه آن یعنی «گود» در فرهنگ پهلوانی و سنتی ایران، بهویژه گود زورخانه، به دلیل قرارگیری در پایینترین سطح بنا، نماد افتادگی، تواضع، خاکساری و تسلیم در برابر حق است.
جمعبندی و توضیح کامل گود شدن
مصدر مرکب «گود شدن» در زبان فارسی به تغییر حالت یک سطح از حالت مسطح به فرورفته یا عمیق اشاره دارد. این واژه از ترکیب صفت «گود» (به معنی چاله و ژرفا) که ریشهای کهن در زبانهای ایرانی دارد، همراه با فعل کمکی «شدن» ساخته شده است. کاربرد این اصطلاح هم در مفاهیم فیزیکی و مهندسی مانند نشست زمین و ایجاد حفره است و هم در توصیفات کنایی و پزشکی برای نشان دادن لاغری و خستگی مفرط در چهره به کار میرود.
از نظر معنایی، متضادهای این واژه شامل پُر شدن، برآمدن، مسطح شدن و بالا آمدن هستند. اگرچه این واژه به صورت مستقیم در متون کهن مذهبی مانند قرآن نیامده، اما مفاهیم همتراز آن نظیر فرونشست زمین (خسف) یا خشک و فرو رفتن آب در زمین (غور) به وفور یافت میشود. در فرهنگ اصیل ایرانی نیز، واژه گود تداعیکننده بستر اصلی ورزش زورخانهای است که به دلیل ساختار گود و پایینتر از سطح زمین، حس تواضع را در ورزشکاران تقویت میکند.