یعنی چه
داشخال شیمیایی (Chemical Stoneware) به نوعی سرامیک شیشهایشده، غیرقابل نفوذ و بسیار مستحکم اطلاق میشود که در تجهیزات و مخازن صنایع شیمیایی به کار میرود. این ماده به دلیل پخت در دمای بالا، پایداری فوقالعادهای در برابر اسیدها و مواد خورنده دارد. واژه داشخال در گذشته به تفاله کوره گفته میشد اما امروزه توسط فرهنگستان به عنوان معادل Stoneware (سنگینه) مصوب شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «داشْخالِ شیمْیایی» است. واژه داشخال از دو بخش «داش» (کوره) و «خال» (مخفف آخال به معنی تفاله) ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش دقیقاً «داشخال شیمیایی» است که از ۱۳ حرف تشکیل شده است. اصطلاح جایگزین مصوب آن «سنگینه شیمیایی» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در متون تخصصی مهندسی مواد و سرامیک، معادل دقیق این واژه Chemical Stoneware است که به ویژگی مقاومت بالای آن در محیطهای اسیدی اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی برای انتقال این مفهوم صنعتی از عبارت «الفخار الحجري الكيميائي» یا سفال سنگیِ شیمیایی استفاده میشود.
به فارسی
معادل رسمی و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای این اصطلاح، «سنگینه شیمیایی» است. در متون قدیمیتر یا عمومیتر گاهی به آن «چینی سنگی» یا «سرامیک افزار متراکم» نیز میگویند.
نماد چیست
داشخال شیمیایی به عنوان یک محصول و ماده صنعتی، نماد یا نشانه تصویری ویژهای در علم ندارد؛ اما تجهیزات ساخته شده از آن معمولاً با نشانههای استاندارد مقاومت در برابر خوردگی یا استانداردهای بینالمللی سرامیکهای صنعتی (مانند ISO) علامتگذاری میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل داشخال شیمیایی
واژه «داشخال شیمیایی» یک اصطلاح تخصصی و مصوب در حوزه مهندسی سرامیک و صنایع شیمیایی است. واژه کهن «داشخال» که در گذشته در زبان فارسی به معنی ریم و تفاله کورههای ذوب آهن به کار میرفت، توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی احیا شده و به عنوان معادل واژه انگلیسی Stoneware (سنگینه) انتخاب شده است.
این ترکیب اشاره به نوعی سرامیک بسیار متراکم، سخت و شیشهایشده دارد که به دلیل پخت در دمای بسیار بالا، نفوذناپذیری فوقالعادهای پیدا میکند. کاربرد اصلی داشخال شیمیایی در ساخت ظروف آزمایشگاهی، مخازن نگهداری اسید، لولههای انتقال مواد خورنده و برجهای واکنش در صنایع شیمیایی است که مواد دیگر توان مقاومت در برابر خورندگی شدید آنها را ندارند.