یعنی چه
در اصطلاح حقوقی و فقهی، به هرگونه سند، نوشته، قرارداد، نامه یا مدرک مکتوبی که بتواند وقوع یک حق، واقعه یا ادعا را در محکمه ثابت کند، بینه کتبی میگویند. این مفهوم در برابر بینه شفاهی یا همان شهادت شهود قرار میگیرد.
تلفظ
واژه «بینه» با فتح باء، تشدید و کسر یاء و کسرهٔ هاء (بَیِّنَه) تلفظ میشود و «کتبی» با فتح کاف، سکون تاء و کسر باء (کَتْبی) خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول، خود واژه «بینه کتبی» با ۸ حرف است. از معادلهای کوتاهتر آن میتوان به «سند» یا «مکتوب» اشاره کرد.
به انگلیسی
در متون حقوقی انگلیسی، برای اشاره به مدارک و اسناد مکتوب قابل استناد در دادگاه، از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای روان فارسی این اصطلاح شامل واژگانی چون سند کتبی، مدرک مکتوب، دلیل نوشتاری و اسناد و مدارک قانونی است.
در قرآن
ترکیب وصفی «بینه کتبی» به این صورت در قرآن کریم ذکر نشده است. واژه «بینه» به تنهایی ۱۹ بار در قرآن به معنای دلیل روشن و حجت آشکار به کار رفته است؛ اما روح مستندسازی مکتوب و نوشتن اسناد، به صراحت در آیه ۲۸۲ سوره بقره (بلندترین آیه قرآن) مورد تاکید قرار گرفته است.
نماد چیست
این اصطلاح در نظام حقوقی نمادی از رسمیت، قطعیت و قدرت اثبات بالاتر در برابر ادعاهای شفاهی است و در تصویرسازیها معمولاً با قلم، طومار، برگه سند ممهور یا چکش دادگاه روی برگه رسمی تداعی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بینه کتبی
«بینه کتبی» یک اصطلاح ترکیبی حقوقی و فقهی است که از دو واژه عربی «بینه» (به معنی دلیل روشن و آشکار) و «کتبی» (منسوب به نوشتن) تشکیل شده است. در نظامهای حقوقی مدرن و فقه پویا، این عبارت به هرگونه مدرک، سند، قرارداد یا نوشتهای اطلاق میشود که از اعتبار قانونی برخوردار بوده و برای اثبات یک ادعا یا دعوا در پیشگاه دادگاه کاربرد دارد.
این مفهوم دقیقاً در نقطه مقابل «بینه شفاهی» یا همان شهادت شهود قرار میگیرد. اگرچه در فقه سنتی واژه بینه بیشتر به شهادت دو مرد عادل اطلاق میشد، اما امروزه اسناد مکتوب به دلیل ماندگاری، دقت بالا و ثبت رسمی، از کلیدیترین ادله اثبات دعوا به شمار میروند و پایهگذار نظم حقوقی جامعه هستند.