شظاظ یعنی چه؟ هم خانواده آن

یعنی چه

این واژه در لغت‌نامه‌های کهن به معنی چوبک یا میله‌ای مهارکننده است که برای تعادل و بستن بار شتر استفاده می‌شده است. همچنین به حالت پراکندگی و پریشانی (در عبارت طاروا شِظاظاً) و نام دزدی معروف در تاریخ جاهلیت (شظاظ الضبّی) نیز اشاره دارد.

هم خانواده

این کلمات همگی از ریشه ثلاثی مجرد و مضعف (ش - ظ - ظ) مشتق شده‌اند و به مفاهیمی چون بستن بار، جمع این ابزار چوبی و یا قرار دادن چوب در جوال اشاره دارند.

جمله سازی

در جدول

در مسابقات و جداول شرح در متن، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی است که مهار چوبی جوال یا میخ چوبی بار را مد نظر دارند.

به انگلیسی

این واژه‌ها در زبان انگلیسی دقیقاً کاربرد فیزیکی این قطعه چوبی سنتی را منتقل می‌کنند.

به عربی

این کلمه خود اصالتاً عربی فصیح است و در فرهنگ بادیه‌نشینی کاربرد فراوانی داشته است.

به فارسی

معادل‌های دقیق این واژه در فارسی شامل «چوب بست»، «میله مهار»، «چوبکِ جوال» و «میخ چوبی سرکج» است که برای بستن دهانه کیسه‌های بزرگ به کار می‌رفته است.

در قرآن

این واژه یا مشتقات آن به هیچ وجه در متن قرآن کریم به کار نرفته‌اند. با این حال، در روایات مربوط به علوم قرآنی ذکر شده که در زمان صدر اسلام، برخی آیات ابتدا بر روی تکه چوب‌های هموار بار شتر (شظاظ) نگاشته می‌شدند.

نماد چیست

در ابعاد مادی، شظاظ نماد مهار کردن، کنترل سنگینی و نظم دادن به بار است. اما در فرهنگ عامه و ضرب‌المثل‌های عرب، به دلیل شخصیتی تاریخی به نام شظاظ الضبّی، این کلمه نماد دزدی مهارناپذیر، عیاری و تیزدستی افراطی است؛ چنان که می‌گویند «أسرق من شظاظ» (دزدتر از شظاظ).