یعنی چه
منبعث شدن یک مصدر مرکب در زبان فارسی است که به معنی نشئت گرفتن، صادر شدن (مانند نور یا بو) یا ریشه گرفتن از یک علت یا مبدأ خاص به کار میرود. این واژه بیشتر در متون رسمی، علمی و ادبی کاربرد دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت «مُنْبَعِثْ شُدَنْ» (monba'es šodan) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه معمولاً با راهنماهای «ناشی شدن»، «سرچشمه گرفتن» یا «برخاستن» طراح میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به متن، از افعالی که مفهوم ریشه گرفتن یا ساطع شدن را میرسانند استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و از باب انفعال ساخته شده است.
به فارسی
سرهترین معادلهای فارسی برای این واژه «برخاستن»، «پدید آمدن»، «مایه گرفتن» و «برآمدن» هستند.
نماد چیست
این واژه از نظر استعاری نماد سرچشمه گرفتن، نشئت گرفتن یک پدیده از پدیده دیگر، و یا جلوه و تجلی یافتن (مانند خروج نور از چشمه خورشید) است.
جمعبندی و توضیح کامل منبعث شدن
واژه «منبعث شدن» از ریشه عربی «بعث» و از باب انفعال وارد زبان فارسی شده است. این فعل مرکب در زبان و ادبیات فارسی معنای علّی دارد؛ به این معنا که پدیدهای، معلول و برخاسته از علت یا سرچشمهای دیگر معرفی میشود. به عنوان مثال، وقتی گفته میشود «این تصمیم از اراده او منبعث شده است»، یعنی ریشه و منشأ آن تصمیم، اراده اوست.
در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین، مترادفهایی همچون نشئت گرفتن، صادر شدن، برانگیخته شدن و ناشی شدن برای آن ذکر شده است. اگرچه خودِ کلمه «منبعث» در متن قرآن نیامده، اما همخانوادههای آن مانند بعثت و مبعوث که برانگیختن و فرستادن را تداعی میکنند، کاربرد فراوانی دارند.