یعنی چه
غیرمادی به هر پدیده، موجود یا مفهومی گفته میشود که عاری از ویژگیهای فیزیکی مانند جرم، حجم، زمان و مکان باشد. این واژه در فلسفه و عرفان برای توصیف امور مجرد، روحی، افکار، احساسات و ساحتهای ماوراءالطبیعه که با حواس پنجگانه قابل لمس نیستند، به کار میرود.
تلفظ
این واژه از دو بخش «غَیر» (به فتح غین و سکون یا) و «مادّی» (با تشدید دال و یای نسبت) تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «غیرمادی» بسته به تعداد حروف خواسته شده، کلماتی چون غیرمادی (۷ حرف)، مجرد (۴ حرف)، معنوی (۵ حرف) یا روحانی (۶ حرف) به کار میروند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای متفاوتی برای این مفهوم وجود دارد؛ Immaterial به معنای بیجسم و غیرمادی، Spiritual با بار معنایی معنوی و روحی، و Incorporeal در متون فلسفی به معنای مجرد از ماده استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر استفاده از ترکیب عیناً مشابه «غیر مادی»، از واژه «مجرد» برای مفاهیم فلسفی و «روحی» یا «معنوی» برای امور غیرجسمانی استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی واژههای اصیلی مانند «مینوی» و ترکیبهای جاافتادهای چون «بیجسم»، «فکری» و «معنوی» معادلهای دقیق این کلمه هستند. از نظر ساختاری، این کلمه یک ترکیب پیشوندی فارسی-عربی است که از «غیر» (عربی) و «مادی» (ریشه عربی ماده + ی نسبت فارسی) ساخته شده است. متضادهای آن شامل مادی، جسمانی، فیزیکی و محسوس است.
نماد چیست
برای واژه لغوی «غیرمادی» نماد فیزیکی مستقیم و ثابتی تعریف نشده است؛ اما در فرهنگها، آثار هنری و متون فلسفی، مفاهیمی لطیف و غیرقابل لمس مانند «نور»، «باد»، «نفس» یا «روح» به عنوان نمادهایی برای نشان دادن امور غیرمادی و جهان مجردات به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل غیرمادی
واژه غیرمادی به هر چیزی اطلاق میشود که فراتر از ابعاد فیزیکی، جرم، حجم، زمان و مکان قرار دارد. این واژه یک ترکیب پیشوندی از واژه عربی «غیر» و کلمه «مادی» همراه با یای نسبت فارسی است که در حوزههای مختلفی چون فلسفه، عرفان و روانشناسی برای توصیف ساحتهای انتزاعی، افکار، احساسات و امور روحی به کار میرود. در فلسفه اسلامی، امور غیرمادی را اصطلاحاً «مجرد» مینامند که یعنی عاری از ماده و احکام آن (مانند تغییر و زوال مادی) هستند.
اگرچه خود این واژه ترکیبی به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما مفاهیم آن در قالب تقابل عالم غیب (غیرمادی) و عالم شهادت (مادی) و همچنین توسلهای غیرمادی مانند دعا، توکل و وحی به طور گسترده یافت میشود. در واقع، تنزیه خداوند با صفاتی همچون «قدوس» نیز بیانگر پاک و منزه بودن ذات الهی از هرگونه ابعاد فیزیکی و مادی است.
در ساختار زبان و ادبیات، غیرمادی با کلماتی چون معنوی، روحانی، مینوی و انتزاعی هممعنی است و در نقطه مقابل مفاهیم مادی، جسمانی و محسوس قرار میگیرد. شناخت این مفهوم به انسان کمک میکند تا پدیدههای جهان را صرفاً در پوسته فیزیکی آنها خلاصه نکرده و ابعاد فکری، روانی و ماورایی هستی را نیز درک کند.