یعنی چه
کالیده یک واژه کلاسیک و صفت قدیمی در زبان فارسی است که به دو معنای اصلی به کار میرفته است؛ نخست به معنای موی ژولیده، درهمریخته و آشفته (به ویژه به دلیل ترس، سوگواری یا خاکآلودگی) و دوم به معنای شخص فراری، مغلوب و منهزم از میدان نبرد.
تلفظ
این واژه به صورت «کالیده» (kâlide) تلفظ میشود و ساختار صفتی دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه کالیده به عنوان پاسخ برای راهنماهای ۶ حرفی مانند «آشفته»، «ژولیده» یا «منهزم و گریخته» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه کهن در انگلیسی، بسته به بافت متن از صفات مربوط به آشفتگی مو و ظاهر یا افعال مربوط به فرار استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای جنبه ظاهری آن از واژههایی مثل dağınık و برای جنبه حرکتی و نظامی آن از کلماتی چون firari استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل لغاتی چون آشفته، درهمریخته، پریشانموی، مغلوب، شکستخورده و گریخته است.
جمعبندی و توضیح کامل کالیده
واژه «کالیده» یکی از لغات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در فعل قدیمی «کالیدن» یا «گالیدن» دارد. این مصدر در گذشته به معنای آشفته شدن، درهم شدن و یا فرار کردن به کار میرفته است. به همین جهت، صفت مفعولی حاصل از آن یعنی کالیده، دقیقاً بازتابدهنده همین دو وضعیت روانی و فیزیکی است.
در ادبیات کلاسیک فارسی، شاعران بزرگ از این کلمه برای تصویرسازی حالات اندوه شدید، ترس یا شکست استفاده میکردند؛ به طوری که موی کالیده نمادی از فرد ماتمزده، وحشتزده یا دربهدر بوده است. امروزه این واژه در زبان عامیانه کاربرد چندانی ندارد و بیشتر در متون ادبی کهن و مسابقات جدول کلمات مشاهده میشود.