یعنی چه
این عبارت یک واژه یا اصطلاح لغوی در زبان فارسی نیست؛ بلکه نگارش قدیمی و آوانویسی شده از نام یکی از پادشاهان باستانی تمدن ایلام (عیلام) است که در منابعی مانند لغتنامه دهخدا آمده است. در ریشهشناسی زبان ایلامی، بخش دوم آن یعنی «نهونته» یا «نانخوندی» به معنای «خورشید» (یا خدای خورشید در اساطیر عیلام) است و این نامهای شاهی به معنای «تحت حمایت خدای خورشید» یا «پسر خورشید» بودهاند.
تلفظ
تلفظ آوایی این عبارت بر اساس نگارش سنتی در لغتنامههای فارسی به صورت کُودور نانخوندی (Kudur-Nanhundi) است که امروزه در کتابهای تاریخ باستان بیشتر به صورت کوتیر نهونته (Kutir-Nahhunte) ثبت میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات تاریخی، این عبارت ۱۳ حرفی به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «پادشاه باستان ایلام»، «فاتح شهر اور در عهد باستان» یا «شاه عیلامی که مجسمه نانا را به شوش آورد» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و منابع تاریخ باستان شرق نزدیک، این پادشاه ایلامی عمدتاً با نگارش سنتی Kudurnankhundi یا نگارش علمی و مدرن Kutir-Nahhunte شناخته میشود.
به ترکی
در منابع تاریخی زبان ترکی، برای اشاره به این شخص از همان آوانویسی استاندارد تاریخ باستان یعنی Kutir-Nahhunte یا شکل سنتی Kudur-Nanhundi استفاده میشود.
به فارسی
از آنجا که این عبارت یک اسم خاص بیگانه (ایلامی باستان) است، معادل ترجمهای در فارسی ندارد؛ اما صورت استاندارد، امروزی و تصحیحشدهٔ آن در کتابهای تاریخ ایران باستان «کوتیر نهونته» یا «کوتیر-ناخونتی» است.
نماد چیست
خود این نام به دلیل بخش «نهونته» نمادی از خدای خورشید در اساطیر عیلام باستان است. از نظر تاریخی نیز نام این شاه با الهه «نانا» (ربالنوع بزرگ سومریان) گره خورده است؛ چرا که او پس از فتح شهر باستانی «اور»، مجسمه این الهه را به عنوان غنیمت و نماد پیروزی به شوش آورد.
جمعبندی و توضیح کامل کودور نان خوندی
عبارت «کودور نان خوندی» یک واژه، اصطلاح لغوی یا استعاره در زبان فارسی نیست؛ بلکه یک اسم خاص تاریخی و صورت آوانویسیشدهٔ سنتی از نام یکی از پادشاهان قدرتمند تمدن عیلام (ایلام باستان) است. این نام در منابع کهن و لغتنامههایی مانند دهخدا به نقل از کتابهای تاریخ باستانِ عهد قاجار و پهلوی به این صورت نگاشته شده، در حالی که در پژوهشهای باستانشناسی مدرن به شکل «کوتیر نهونته» ثبت میشود.
بر اساس مستندات تاریخی، این پادشاه در هزارههای پیش از میلاد به شهر باستانی «اور» (در عراق کنونی) حمله کرد، سلسله پادشاهی آنجا را سرنگون ساخت و غنایم باستانی ارزشمندی از جمله مجسمه معروف الهه نانا را به پایتخت خود در شوش آورد. در ریشهشناسی این نام ایلامی، واژه نانخوندی یا نهونته به الهه خورشید اشاره دارد و مفهوم کلی نام شاه، «فرزند خورشید» یا «مورد حمایت خورشید» است.
با توجه به اسم خاص بودن و ریشه عیلامی، این عبارت فاقد ساختارهای زبانی فارسی نظیر متضاد، همخانواده یا کاربرد قرآنی است و تنها در متون تاریخی، باستانشناسی و به عنوان یک سوال ۱۳ حرفیِ خاص در جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد.