عشقست یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل عشقست

کلمهٔ «عشقست» در واقع یک ساختار ترکیبی و نگارش سرهم از واژهٔ «عشق» و فعل ربطی «است» است که در متون کهن ادبی، اشعار سنتی و همچنین زبان عامیانه کاربرد گسترده‌ای دارد. این عبارت فراتر از یک جملهٔ خبری ساده، به عنوان یک اصطلاح برای بیان تحسین، تایید مطلق، تسلیم در برابر سرنوشت یا ابراز ارادت عمیق به کسی یا چیزی استفاده می‌شود.

از نظر ریشه‌شناسی، بخش اول آن یعنی «عشق» دارای ریشه‌های واژگانی عمیق است؛ برخی زبان‌شناسان آن را با واژهٔ اوستایی iška به معنی خواستن و گرایش مرتبط می‌دانند، در حالی که در منابع عربی آن را مأخوذ از «عَشَقه» (گیاه پیچک) توصیف کرده‌اند که جنبه‌ای استعاری و ادبی دارد. بخش دوم آن یعنی «است» یک فعل ربطی بازمانده از زبان پهلوی و پارسی باستان است.

شایان ذکر است که خود واژهٔ عشق به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده و در متون دینی بیشتر از واژه‌هایی چون «حب» و «مودت» استفاده شده است، اما این ترکیب در عرفان اسلامی و ادبیات عامه جایگاهی نمادین و کلیدی در تبیین رهایی از خود و اتصال به حقیقت دارد.